Braziliya Prezidenti Luiz İnasio Lula da Silva ABŞ-ın yeni təklif etdiyi gömrük rüsumlarına etiraz edib. O, ölkəsinin belə münasibəti qəbul etməyəcəyini bildirir.

Çərşənbə günü səslənən bu etiraz ABŞ Prezidenti Donald Tramp administrasiyasının bəzi Braziliya idxalatlarına 25 faiz gömrük rüsumu tətbiq etdiyini elan etməsindən bir gün sonra gəlib. Bu addım iki ölkə arasında inkişaf edən münasibətlərdə geriləmə kimi qiymətləndirilir.

Lula mayda Ağ Evdə Trampla görüşdən optimist ayrıldığını, münasibətlərin yaxşılaşacağını düşünürdü.

Trampın ikinci dönəminin ilk ili olan 2025-ci ilin 20 yanvarından etibarən iki lider ticarət, insan hüquqları və siyasət məsələlərində fikir ayrılığı yaşayıb.

Uzun müddət solçu lider olan Lula Trampın ikinci administrasiyasının Latın Amerikaya qarşı sərt mövqeyinin əsas tənqidçilərindən olub. O, eyni zamanda 3 yanvar tarixində Venesuelada baş verən hücum və Karib dənizində ABŞ-ın hərbi mövcudluğunun artmasına ciddi etiraz edib.

Tramp isə Braziliya hökumətini sağçı fikirləri senzura etməkdə ittiham edib. ABŞ lideri keçmiş Braziliya Prezidenti Jair Bolsonaroya və onun ailəsinə yaxın münasibətlərə malikdir. Onlar Braziliyanın sağ yönümlü qüvvələri arasında sayılır.

Ötən il federal prokurorların Bolsonaro'nun Braziliya demokratiyasını pozmaq cəhdi ilə bağlı məhkəməyə müraciət etməsindən sonra Tramp bir sıra gömrük rüsumları tətbiq edib, bəzi hallarda 50 faizə çatıb.

Neticədə Bolsonaro 2022-ci il seçkilərində Lula'ya məğlubiyyətini ləğv etməyə çalışdığı üçün 27 il müddətinə həbs cəzası alıb.

Çərşənbə günü Lula yeni tarif təklifindən təəccübləndiyini bildirib. O deyib ki, ABŞ-Braziliya ticarət danışığı hələ davam edir. Braziliya ABŞ-la institutlarla əlaqələr qurmaq istəyir, lakin ehtiyac olarsa başqa ticarət tərəfdaşları axtaracaq.

Çərşənbə axşamı ABŞ Ticarət Nümayəndəsi Ceymison Gir bildirib ki, son tarif təklifi iddia olunan ədalətsiz ticarət təcrübələrinə dair araşdırma əsasında irəli sürülüb.

Araşdırmada qeyri-qanuni meşə qırılması, etanol bazarına giriş və korrupsiyaya qarşı tədbirlər kimi məsələlər tədqiq edilib. Nəticə olaraq ölkələr arasında ticarət təcrübələrinin “əsassız və ABŞ ticarətini məhdudlaşdırdığı” qənaətinə gəlinib.

Ceymison Gir CNBC-yə müsahibəsində ABŞ və Braziliya arasında “böyük” ticarət kəsirindən də danışıb.

Lakin açıq statistikalar bu iddianı dəstəkləmir. ABŞ Braziliya ilə ticarət artığını saxlayır. Məsələn, mart ayında Braziliya ABŞ-dan daha çox mal alıb ki, bu da 420 milyon dollar dəyərində ticarət artığı deməkdir.

Ekspertlər bildirirlər ki, ABŞ Ali Məhkəməsi fevralda Ağ Evin genişmiqyaslı qlobal gömrük rüsumlarını ləğv etdikdən sonra Tramp administrasiyası yeni tarif strategiyası izləyir.

Yeni rüsumlar ABŞ ticarət siyasətinin 301-ci maddəsinə əsaslanır. Bu maddə ABŞ hökumətinə ticarət sazişlərinin pozulmasına görə genişmiqyaslı sanksiyalar tətbiq etməyə imkan verir.

1974-cü il Ticarət Aktı çərçivəsində “ədalətsiz” sayılan ticarət praktikalarına qarşı cəzaların tətbiqini də təmin edir.

Braziliyaya tətbiq olunan son tarif dalğası ictimai rəy mərhələsindədir və iyulun əvvəlində başa çatacaq.

Yeni tariflər mal əti, qəhvə, nadir torpaqlar, digər metallar, enerji və təyyarə hissələri kimi əsas Braziliya məhsullarını əhatə etmir.

Son tarif təklifi noyabrda keçiriləcək seçkilər öncəsi Lula ilə Bolsonaro-nun böyük oğlu, senator Flavio Bolsonaro arasında gərgin yarış fonunda ortaya çıxıb.