Çinin gizli kilsəsinin rəhbəri Can Mincri həbsdən azad edilərək ABŞ-a gedib. Onun azad edilməsinə iki aydan az vaxt keçib.

Ziyon kilsəsinin qurucusu və pastoru Can Mincri oktyabr ayında ölkənin müxtəlif yerlərində keçirilən gecə reydlərindən sonra həbs olunmuşdu. Xristian təşkilatları həmin əməliyyatı Çinin müasir tarixində ən kütləvi dini təzyiqlərdən biri sayır.

Çin hökuməti dinə ciddi nəzarət edir və rəsmi şəkildə ateizmi təbliğ edir.

Can Mincrinin ailəsi dəstəkçilərə açıqlamasında “Biz əsl möcüzənin şahidi olduq və böyük sevinc hissi yaşayırıq” deyib. Çin Xarici İşlər Nazirliyi onun işi ilə bağlı rəsmi açıqlama verməyib.

Ailə ABŞ Prezidenti Donald Trampa və administrasiyasına “böyük dəstək və rəhbərliklərinə görə” təşəkkürünü bildirib. Onlar azadlığın Çin Prezidenti Si Cinpin tərəfindən birbaşa müdaxilə olmadan mümkün olmayacağını vurğulayıb.

“Ümid edirik ki, bu hadisə Çin xalqı üçün dini azadlıqda və ölkələrimiz arasındakı münasibətlərdə müsbət dönüşdür” deyə ailə əlavə edib.

ABŞ-da fəaliyyət göstərən hüquq müdafiə təşkilatı ChinaAid Can Mincrinin Los-Ancelesə çatdığını təsdiqləyib. Təşkilatın qurucusu Bob Fu onun azad edilməsini alqışlayıb. Ancaq bildirir ki, Çində hələ çoxlu sayda dini icma üzvləri, o cümlədən Ziyon kilsəsinin səkkiz üzvü həbsdədir.

Qərb ölkələrinin qanunvericiləri, o cümlədən bir sıra Böyük Britaniya parlamentarları üzv olduqları Çin üzrə Parlamentlərarası Alyans Can Mincrinin azad etməsini məmnunluqla qarşılayıb.

Donald Tramp may ayında Pekinə dövlət səfəri zamanı Si Cinpindən Can Mincrinin azad edilməsini tələb etmişdi. Tramp səfərdən sonra deyib ki, “Si pasteoru ciddi nəzərdən keçirəcək”.

Tramp həmçinin Honq-Konqdə pro-demokratiya yönümlü media maqnatı Cimmi Layın həbsini də qaldırmışdı. Cimmi Lay bu il Honq-Konq milli təhlükəsizlik qanunu çərçivəsində xarici qüvvələrlə əməkdaşlıqda ittiham olunaraq 20 il azadlıqdan məhrum edilmişdi.

Can Mincri 2007-ci ildə Yalnız 20 nəfərlə Ziyon kilsəsini qurmuşdu. Bu kilsə Çində qeydə alınmamış ən böyük dini icmalardan biri kimi formalaşaraq 40 şəhərdə təxminən 10 min üzvün olduğu şəbəkə yaratdı.

2018-ci ildə Çin Kommunist Partiyası kilsəni rəsmi şəkildə qadağan edib. Bu qadağa kilsənin Pekində olan əmlakına təhlükəsizlik kameraları quraşdırılması ilə bağlı hökumətin tələbini rədd etməsinə cavab idi.

Sonrakı illərdə ölkənin müxtəlif yerlərindəki filialları araşdırıldı və bağlandı.

Çin hökuməti uzun müddətdir xristianları yalnız dövlət tərəfindən təsdiqlənmiş və nəzarət edilən kilisələrə üzv olmağa məcbur edir.

Oktyabrda keçirilən gecə reydlərində otuzdan çox kilsə rəhbərinin həbs edildiyi bildirilib.

Yanvarda isə başqa bir kilsəyə qarşı oxşar əməliyyat keçirilib və doqquz nəfər tutulub.