ABŞ Orta Şərqdə altı ay davam edən müharibənin fonunda İran və onun ticarət tərəfdaşlarına qarşı yeni iqtisadi məhdudiyyətlər paketi elan etməyə hazırlaşır.

Maliyyə naziri Skott Besent bazar ertəsi saat 18:00 GMT-də keçiriləcək mətbuat konfransında bu tədbirləri təqdim edəcək.

İran isə artıq onilliklərdir beynəlxalq sanksiyalar altında olduğunu və buna qarşılıq verəcəyini bildirib.

Besent öz şərhində sanksiyaları "rəqibə qarşı həyata keçirilmiş ən böyük maliyyə hücumu" kimi təsvir edib.

O qeyd edib ki, ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranın hərbi qüvvələrini dağıdıb, onun hərbi zavodlarının demək olar ki, hamısını məhv edib və nüvə proqramını dayandırıb.

"İndi biz son mərhələyə daxil oluruq," Besent əlavə edib.

İqtisadi D-Day

Keçən həftə Tramp Tehrana qarşı "iqtisadi D-Day" elan edib. O, yalnız İrana deyil, həm də onunla ticarət edən ölkələrə qarşı sərt sanksiyalar tətbiq olunacağı ilə hədələyib. Besent bildirib ki, məqsəd Tehran tək qala qədər avtoritar rejimin bütün iqtisadi əlaqələrini kəsməkdir.

Artıq Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, İranın əsas ticarət tərəfdaşlarından biri və ən böyük idxal qaynağı, İranla bütün ticarəti dayandırdığını açıqlayıb.

ABŞ tədbirlərinin Çin, Rusiya və Hindistana qarşı da addımlar atıb-atmayacağı bəlli deyil.

Bazar ertəsi keçiriləcək mətbuat konfransından əvvəl Çin Xarici İşlər Nazirliyi bildirib ki, Pekin vəziyyəti yaxından izləyir və haqlarını müdafiə etmək üçün lazım olan tədbirləri görəcək. Nazirlik qeyd edib ki, sanksiyalar və təzyiq siyasəti problemlərin həllinə kömək etmir.

İranda yeni sanksiyalara necə cavab veriblər?

Həftəsonu İranın ali təhlükəsizlik qurumu rəhbəri Mohsen Rzayiy İranın sanksiyalara "zəlzələ effekti" ilə cavab verəcəyini və Fars Körfəzi ətrafındakı digər neft nəqli marşrutlarının hədəfə alınacağını açıqlayıb.

O xəbərdarlıq edib ki, əgər iqtisadi müharibə davam edərsə, həm Hormuz boğazından, həm də Fars Körfəzindən neftin bir damcı belə ixrac edilməyəcək.

İran müharibəsində indiki vəziyyət

Orta Şərqdə müharibə fevralın 28-də İsrail və ABŞ-ın İranı hədəf alan zərbələri ilə başlayıb, bu zərbələrdə İranın Ali Rəhbəri Ayətullah Əli Xameneyi öldürülüb.

Tehran enerji infrastrukturlarına və Körfəzdəki ABŞ bazalarına qarşı əks-zərbələr endirib.

Hər iki tərəf bombardmanı dayandırsa da, münaqişənin bitməsi üçün danışıqlar dayanıb. Hormuz Boğazının nəzarəti münaqişənin əsas məsələsi olaraq qalır. İran bu su yolunu demək olar ki, bağlayıb, ABŞ isə İran limanlarına blokada tətbiq edir.

İyun ayında imzalanan saziş memorandumuna əsasən, tərəflər müharibəni sona çatdırmaq və İranın nüvə proqramı ilə bağlı razılığa gəlmək üçün 60 gün müddətinə malik idi. Lakin həmin müddət ötən həftə bitib və razılıq üzrə heç bir irəliləyiş yoxdur.

Bu arada, Pakistan ordusunun rəhbərinin bazar ertəsi İrana səfəri planlaşdırılır. Bu səfərin məqsədi münaqişənin diplomatik yolla həllinə dair danışıqları canlandırmaqdır.

Çərşənbə axşamı isə Omanın xarici işlər naziri İranlı həmkarı ilə Hormuz Boğazı ilə bağlı danışıqları davam etdirmək üçün görüşəcək.