Qrafik dizaynerlər və redaktorlar, həmçinin onlarla çalışan biznes və hökumət nümayəndələri adətən reklam lövhələri, köynəklər və elanlarda mətn səhvlərini aradan qaldırırlar. Tayvanda isə ingilis dilindəki yazılarda standartlar bir qədər boş görünür.

Tayvanda niyə bu qədər çox ingiliscə yazı var, tam məlum deyil. Ola bilsin, bu, turizm və biznesə olan optimizmlə bağlıdır. Səbəb nə olursa olsun, ölkədə ingilis dilində geniş yayılmış, səhvlərlə dolu və qeyri-ixtiyari şəkildə şeirə bənzəyən yozumlarla rastlaşmaq mümkündür.

Mən bu fotoları Tayvanda on iki günlük səfərim zamanı çəkmişdim. Orada altı illik fasilədən sonra olmuşdum. Doxsanların əvvəlindən başlayaraq səhvlər və qəribəliklər azalmağa başlasa da, hələ də çoxdur.

Bu, qəhvəxanada pistachio içkisi üçün yazı idi. İngilis dilini sərbəst bilən valideynlərimdən mətni tərcümə etmələrini istədim. Anam “Anı dadın, ruhu oyandır” yazdı. Atam isə cavab vermədi. İkinci dəfə soruşdum, yenə cavab vermədi.

Dörd böyük Çin sözünün tam tərcüməsi “Qalın pendirlə yumurta”dır. Tam olmayan tərcümə—“Pendirlə yumurtanın çoxluğu”—daha münasib görünür.

Bu mağazada uzun növbə var idi. Anam dedi ki, bir vaxtda yalnız bir qrup daxil ola bilər, fərd, cütlük və ya ailə olsun. Tayvan ingiliscəsində sual və nida işarələrindən əvvəl əlavə boşluq olur.

Taypey metrosundan düzgün ingilis dili nümunəsi. Tayvan lövhələrində insan yerinə tez-tez şirin heyvanlar təsvir olunur.

Metro stansiyasında böyük elektron ekranın yanında idi. Qrammatik doğru olub-olmamasını araşdıranda—düzgün olmadığını gördüm—"Taiwan Chinglish" adlı Facebook qrupuna rast gəldim.

Bu yazını “Taiwan Chinglish”də tapdım. Burada çox şeyin təhlilini aparmaq olar. Otuz üç sözün sıxlığı maraqlıdır. Mən motivasiya və dəyişiklik mövzularına fokusunu bəyənirəm. Təsəvvür edin ki, kimsə bunu daş lövhəyə həkk edib və on min il sonra insanlar tapır.

Unikal mesajdır. Həmçinin belə bir köynək də gördümALONEMASTER.

Düzgün ingilis dilində müsbət mesajlı çox sayda köynək gördüm. Taypey Sərgi Fermer Bazarındakı ən sadə mesajlı köynək idi. Mən bunu anamla mənfi düşüncənin yolları barədə danışarkən gördüm və fotoşəkil üçün qadının yanına qaçdım.

Bu, Taypey valideynlərimin mənzilinə yaxın yeni alış-veriş mərkəzində idi. Orada səhv yox idi, sadəcə sakitləşdirici, sadə mesaj verirdi.

“Order sofa” və “Order Bedding” ifadələrinin qısaldılmasını bəyənirəm. “Bedding”in böyük hərflə, “sofa”nın kiçik hərflə yazılması və ya əksinə təsadüfi görünür. İtalikdən yaxşı istifadə olunub.

Bəlkə klaviaturada R və E hərflərinin qonşu olması və ingilis dilini yaxşı bilən şəxsin redaktə etməməsi çap səhvi yaradıb. Lakin mənə baxdıqca bu, daha qəbuledilən görünür.

Bu, Jiaoxi zonasındadır—şərqi sahildə—insanların suya ayaqlarını salıb, balıqların ölü dərini yeməsi üçün pul ödədikləri yerdə. HEAVY TASTE DR. FISH adı həm güldürdü, həm də təəccübləndirdi. Bir mil radiusda belə on nəfər belə müəssisə var idi. Tayvanda eyni tip mağazalar bir bölgədə çoxlu toplaşır. Başqa yerdə isə dörd sobada bişirilən toyuq restoranı vardı. Anam dedi ki, bu, bir mağazanın uğurundan başlayır, rəqiblər cəlb olunur.

Mən və valideynlərim toyuq restoranlarından birində—ən orijinal, ən böyük və ən çox reklam olunan—idik. Restoran bişirmə üsulu üçün beş patentinin olduğunu iddia edirdi. Sonra taksi sürücüsü bizə dedi ki, yerli sakinlər daha kiçik və dondurulmuş toyuq istifadə etməyən restoranı üstün tuturlar. Növbəti gün biz də ora getdik. Orada çalışan şəxs—sobaya toyuq qoyan—bildirdi ki, böyük restoran “şöhrət” satır, onlar isə “toyuq”.

Bu cür qarmaqarışıq tərcümələr Taypeydə azalsa da, digər bölgələrdə hələ də çoxdur. Mən qrammatik olmayan tərcümələri qrammatik olanlardan çox bəyənirəm. Burada cümlənin qəfil dəyişərək “And” ilə başlayan səhvsiz cümləyə keçməsi xoş təsir bağışlayır. Bu, mehribanlıq yaradır.

Buradakı birbaşa ifadəni bəyənirəm. Çin dilində versiyası başqa lövhədə idi. “Əmlak” boş, tam hasarlanmış torpaq sahəsi kimi görünürdü. Merak edirəm, “seçki təbliğatı” barədə insanların necə reaksiya verəcəyini.

Bu, öncəki lövhədən bir neçə addım sola idi. Burada bu hasarlanmış sahəyə niyə bu qədər narahatlıq olduğunu başa düşə bilmirəm.

Adada belə lövhələr çoxdur, bitkilərin elmi adları və bəzən ingiliscə ümumi adları verilir. Mən bu lövhələrdə səhvlər görməmişəm—ikilik nomenklaturası həmişə düzgün italik və böyük hərflərlə yazılır.

Taypey Milli Saray Muzeyində yüksək səviyyəli düzgün ingilis dili tərcüməsi var. Orada valideynlərim ayrıca bildirdilər ki, Çan Kay-şek hökuməti Çin Vətəndaş Müharibəsi zamanı bir çox artefaktları Çindən Tayvana, bu muzeyə gətirib.

İnsanlar Çin dilini yazmaq üçün latın əlifbası ilə sözlərin fonetik səslərini yığır, ya da atam kimi simvollar çəkirlər. Mən ona niyə belə etdiyini soruşdum, cavabı belə oldu: “Çəkərək daha sürətlidir.” Mən yazdıqlarını tam başa düşə bilmirəm, təxminən Çin sözlərinin 0,5 faizini oxuya bilirəm.

Bu, Jiaoxi-dədir. Yəqin ki, yerli əhalinin 0,1 faizindən azı burada olan ingilis dilindəki söz oyunu anlayar. Caffè İtalyanca “qəhvə” deməkdir, bunun da çox az yerli tərəfindən bilinməsi ehtimal olunur. Çox adam üçün bu lövhə, çin dilini oxuya bilməyənlər üçün çin dili kimi görünəcək.