Qidadakı Ebola xəstəliyinin mərkəzlərindən biri olan Beni şəhəri yaxınlığında son günlər üsyançı hücumları 30-dan çox adamın ölümünə səbəb olub və xəstəliyə qarşı mübarizəni çətinləşdirib.

Çərşənbə axşamı səhər Beni ətrafında yerləşən üç kənddə azı 10 nəfər qətlə yetirilib.

Bu hücumlara görə İslam Dövləti təşkilatına bağlı İttifaq Demokratik Qüvvələri (ADF) ittiham olunur. Bu qruplaşma Matété, Mamuli və Kitoho kəndlərinə hücum edib.

Bölgənin yerli lideri İsaak Kavalami bildirib: “Təxminən 10 ölüm qeydə alınıb. ADF üsyançıları motosikletləri və evləri yandırıb. Bundan başqa, mülki əhali qaçırılıb, sayı hələ məlum deyil.”

Çərşənbə gününə olan məlumata görə, şimal Kivu, cənub Kivu və Ituri vilayətlərində Ebola epidemiyasının 344 yoluxma və 60 ölüm faktı qeydə alınıb.

Şənbə gecəsi silahlı qruplaşma Beni şəhərinə daxil olub. Şəhər 2021-ci ildən Kongo Demokratik Respublikasının hərbi idarəsi altındadır.

Hücum zamanı insanlar başlarından vurulub, digər şəxslər atəşə tutulub. Bu, panikaya səbəb olub və yüzlərlə insan evlərini tərk edərək meşəyə qaçıb. Görgü şahidləri 20-dən çox kişi, qadın və uşağın öldürüldüyünü, onlarla nəfərin itkin düşdüyünü bildirir.

Beni şəhərinin Ngandi məhəlləsində yaşayan Mumbere Sivya deyib: “Yatmağa hazırlaşarkən yardım üçün qışqırışlar eşitdik. Bu, ADF-in hücumu idi. Panikada evlərimizdən qaçdıq. Təəssüf ki, səhər qonşularımızın başlarının kəsildiyini gördük.”

ADF Beni bölgəsində mülki şəxslərə və Kongo ordusuna qarşı hücumları artırıb. Vətəndaş cəmiyyəti təşkilatları bildirir ki, 2014-cü ildən bəri təxminən 10 min mülki şəxs bu silahlı qruplaşma tərəfindən qətlə yetirilib.

ADF sərbəst üsyançılar və quldurlardan ibarət şəbəkədir, qonşu Uqanda ərazisində vəhşiliklər törətməkdə ittiham olunur.

Şimal Kivu hərbi qubernatoru çərşənbə axşamı açıqlayıb ki, şənbə hücumlarından sonra Beni-də Ebola xəstəsi olan üç pasiyent müalicə mərkəzlərindən qaçıb.

Bu hadisələr və icmalarda yaranan qorxu Kongo Demokratik Respublikasında virusun ilk dəfə 1976-cı ildə aşkar edilməsindən sonra baş vermiş 17-ci Ebola epidemiyası ilə mübarizəni çətinləşdirib.

Beni-də vətəndaş cəmiyyəti fəalı Albert Lusenge deyib: “Ebola öldürür, amma baş kəsməklə deyil. Sevdiklərimizi ADF-in vəhşilikləri səbəbindən itiririk. Bu, çox acı həqiqətdir.”

Lusenge ADF-in hücumlarında 20 yaxınını itirib. Onun sözlərinə görə, ADF-in fəaliyyəti ilə məhv olan əhali Ebola ilə mübarizəyə dəstək verməyə çətinlik çəkəcək.

Digər yerli liderlər də vurğulayıb ki, zorakılıqdan qaçanların hərəkəti yoluxma riskini artırır.

“Xəstəlik bir icmadan digərinə yayıla bilər,” deyə Lusenge bildirib. “Ngandi hücumundan sonra sakinlərin qaçdığını gördük. Qaçış zamanı məhdudlaşdırma tədbirlərinin tətbiqi çətindir. Əgər qaçanlar arasında Ebola virusunu daşıyan varsa, bu ciddi problemə çevrilər.”

2005-2014-cü illərdə Kongo ordusunun genişmiqyaslı əməliyyatları ADF-in tamamilə aradan qaldırılmasına nail ola bilməyib. 2021-ci ildə yeni hücumlar başlayıb. Kongo və Uqanda orduları Şimal Kivu və Ituri vilayətlərində ADF döyüşçülərinin axtarışını birgə aparırlar.

Kongo Demokratik Respublikasında fəaliyyət göstərən Ebuteli düşüncə mərkəzinin tədqiqatçısı Reagan Miviri bildirib ki, bu kampaniyalara cavab olaraq mülki şəxslər hədəf seçilib.

O deyib: “Mülki şəxslərin öldürülməsi hərbi müəyyənlik rolunu oynayır, çünki terrorçulara qarşı dərin hücumlar zamanı onlar mülki insanları qırmaqla cavab verirlər. Bu, hərbi əməliyyatların yenidən dayandırılması üçün vasitədir.”

“ADF kiçik qruplar halında fəaliyyət göstərir və bu qrupları əməliyyatlarda, hətta hava zərbələrində belə tapmaq çətindir. Onlar meşəlik ərazilərdə mövcuddur və ordunun nəzarətindən asanlıqla yayınırlar.

“Biz müşahidə edirik ki, Kongo və Uqanda orduları əsasən ADF-in Uqanda sərhədindən uzaqlaşdırılmasına yönəlmiş əməliyyatlar aparır. Təəssüf ki, əməliyyatlar davam etdikcə mülki şəxslər qətlə yetirilir.”

Kinqşasa hökuməti ADF-in qətlləri törətdiyini təsdiqləyib və onları sərt tənqid edib.

Rabitə və media naziri açıqlayıb: “Bu faciəyə baxmayaraq, hökumət ADF-ə qarşı mübarizənin prioritet olaraq qalmasını təsdiqləyir.”

Miviri deyib ki, Beni və ətraf bölgələrdə təhlükəsizlik problemləri Ebola cavab qruplarına qarşı etimadsızlığı yenidən oyada bilər. Bu, 2018-2020-ci illərdə Ebola epidemiyasının cavabında baş vermiş narahatçılıqları təkrarlaya bilər. Həmin dövrdə epidemiyada 2 min 300 nəfərdən çox insan ölüb.

“ADF-in fəaliyyət göstərdiyi ərazilərdə müdaxilələr çətin olacaq. Səhiyyə işçiləri qeyri-sabit mühitdə işləməkdən çəkinəcəklər. Eyni zamanda insanlar niyə Ebola ilə mübarizəyə böyük mobilizasiya var, amma qırğınların qarşısını almaq üçün tədbir yoxdur deyə narahat olacaq,” Miviri vurğulayıb.

Keçən həftə Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının baş direktoru Tedros Adhanom Qebreyus bildirib ki, DRC-də, xüsusilə Ituri bölgəsində təhlükəsizlik Ebola epiemiyasına qarşı mübarizəni ciddi şəkildə əngəlləyir. O xəbərdarlıq edib ki, bombalar partlayarkən xəstələri izolyasiya etmək və icma etimadını qurmaq mümkün deyil.