Fransada borc böhranı Avro Bölgəsini təhdid edir

Anadolu Ajansı yazır ki, Fransa maliyyə disiplinsizliyi, siyasi problemlər və küçə etirazlarının eyni anda dərinləşdiyi çətin bir dövrdən keçir. Ölkənin borclanma xərcləri ötən illərin ən yüksək səviyyəsinə qalxıb, avro isə dünya bazarlarında dollar qarşısında 1,5 il sonra ən aşağı həddi olan 1,116-ya enib.

Fransa Milli Statistika İnstitutu (INSEE) və hökumət məlumatlarına əsasən, ölkənin ümumi dövlət büdcə defisiti ÜDM-nin 5,8 faizi səviyyəsinə yüksələrək Avropa İttifaqının 3 faiz limitini keçib. Bu göstəricinin 2027-ci ildə 5 faizə endiriləcəyi planlaşdırılır.

2017-ci ildən etibarən Kovid-19 pandemiyası və enerji böhranı səbəbi ilə yaranan əlavə xərclər ölkənin borc stokunun yarıdan çoxunu təşkil edir. Fransa dövlət borcunun ÜDM-yə nisbətinin 2027-ci ildə 121,7 faizə çatacağı, hal-hazırda isə 3,596 trilyon avro ilə ÜDM-nin 119 faizini təşkil etdiyi proqnozlaşdırılır.

Borcların artması Fransanın maliyyə bazarlarında "yoluxabilirlik riski"ni yüksəldir və bu vəziyyət İtaliya, Belçika və Yunanıstan kimi Avro Bölgəsi ölkələrinə də yayılır. Fransanın borclanma faizləri 2020-ci ildə demək olar ki, sıfır səviyyəsindən 4,5 faizə qədər qalxıb, bu isə maliyyə yükünü artırır.

Bu artan faiz yükü səbəbindən Fransa hökumətinin illik faiz ödənişlərinin 65 milyard avroya çatacağı, bu göstəricinin büdcənin təxminən 7 faizini təşkil etdiyi bildirilir. Faiz ödənişləri ölkə büdcəsində ilk dəfəlik olaraq təhsil xərclərini ötürüb.

Baş nazir Sébastien Lekornu rəhbərliyindəki azlıq hökuməti büdcə kəsirlərini azaltmaq üçün 54 milyard avroluq sərt qənaət paketini hazırlayıb, amma bu plan etirazlara səbəb olub. Hərbçilər, dövlət qulluqçuları və tələbələr təhsil xərclərinin artırılması tələbi ilə kütləvi aksiyalar keçirir, bununla yanaşı, 400 məktəbdə tədris dayandırılıb.

Fransada inflyasiya sentyabrda 2,6 faizdən 3,4 faizə yüksələrək ailələrin alıcılıq qabiliyyətini azaldıb. Əsas səbəb enerji qiymətlərinin illik 21,2 faiz artmasıdır. "Sarı Jiletlilər" hərəkatı isə həm təhsil büdcəsinin artırılmasını, həm enerji qiymətlərinin dondurulmasını, həm də böyük şirkətlərə əlavə vergi tətbiqini tələb edir.

Prezident Emmanuel Makronun vəzifə müddəti bitmək üzrədir və müxalifət partiyaları parlamentdə təklif olunan büdcə kəsirləri paketinə güclü müqavimət göstərir. Hökumətin əksəriyyəti olmadığı üçün qanunvericiliyin qəbulunda çətinliklər yaranıb və bu da siyasi böhran yaradıb.

Eyni zamanda, avro dollar qarşısında 1,12 səviyyəsinin altına enərək yeni həftəyə mənfi göstərici ilə başlayıb. Bu geriləmə Fransanın maliyyə vəziyyəti ilə bağlı narahatlıqlar, ABŞ və Avropa arasındakı faiz fərqi və yüksələn neft qiymətləri ilə izah edilir.

"Commerzbank"ın valyuta və əmtəə araşdırmaları rəhbəri Thu Lan Nquyen bildirib ki, avro əvvəlcə bazarlardakı dəyişikliklərdən az təsirlənsə də, indi mərkəzi narahatlıq mövzusu olub, sərmayəçilərin qorxuları təkcə Fransaya aid deyil.