Heç kim enerji istehsal edə biləcək nüvə sintezi reaktoru hazırlamayıb, lakin fiziklərin bu sahədə irəliləyiş üçün aydın yol xəritəsi var. Əsas mərhələlərdən biri nüvə sintezi yanacağını 10 milyon dərəcədən çox qızdırmaqdır ki, bu da günəş mərkəzinin təxminən temperaturudur.

"Avalanche" şirkəti "TechCrunch"a təqdim etdiyi məlumatda bildirib ki, onların stolüstü ölçülü nüvə sintezi prototipi təxminən 11 milyon dərəcəyə qədər plazmanı qızdırmağı bacarıb. Bu uğura yalnız bir neçə şirkət nail olub.

Əksər nüvə sintezi startapları bu məqsədə çatmaq üçün daha böyük maliyyə xərcləri edib. "Avalanche" isə bu mərhələyə çatmaq üçün səhm investisiyalarından 50 milyon dolların altında sərf etdiyini açıqlayıb.

Plazma fizikləri temperaturu termometrlə ölçmür, əvəzində plazmadakı hissəciklərin enerjisini kiloelectron volt (keV) hesabı üzrə təhlil edirlər.

Nüvə sintezi sahəsində 1 keV temperaturunu keçən təcrübələr xüsusi diqqət çəkir. ‘‘Commonwealth Fusion Systems” şirkətinin baş direktoru Bob Mumqard bildirib ki, bu temperatura çatmaq dünyaya nüvə sintezi istiqamətində əhəmiyyətli siqnal verir.

Fiziklər nüvə sintezi eksperimentlərini qiymətləndirərkən plazma temperaturunu əsas göstəricilərdən biri kimi götürürlər. Əgər plazma kifayət qədər qızmar olmazsa, hissəciklər bir-birinə mane olur və sintez ehtimalı azalır. Lakin plazma həm kifayət qədər isti, həm də kifayət qədər sıx olursa, aşağıdakı bütün şərtlər yaranarsa, nüvə sintezi reaksiyaları enerjinin sərbəst buraxılmasına səbəb olur.

Bu nailiyyət mütləq uğur demək deyil, lakin "Avalanche"nin reaktorunda nüvə sintezi üçün lazım olan şərtlərin yaradılması istiqamətində addımlar atıldığını göstərir.

"Avalanche"nin kiçik ölçülü prototipləri göstərir ki, nüvə sintezi gücü bəzi rəqiblərinin planladığı böyük ölçülərdən fərqli olaraq kiçik səviyyədə də işə yaraya bilər. Əksər nüvə sintezi startapları onlarla və ya yüzlərlə meqavatt elektrik istehsal edəcək böyük reaktorlar layihələndirirlər. Ancaq "Avalanche" daha kiçik və daha ucuz nüvə sintezi enerji stansiyası hazırlayabilsə, dizel generatorlarından təbii qaz turbinlərinə qədər digər enerji texnologiyaları ilə rəqabətə girə bilər.

"Avalanche" nəticələrini elmi jurnalda dərc etməyib, lakin bu məlumatlar MIT-də çalışan bir plazma fizik tərəfindən təsdiqlənib.

Nüvə sintezi reaktorlarının çoxu geniş ölçüdə olsa da, "Avalanche" kiçik ölçüyə üstünlük verib — kiçik cihazların daha asan təkmilləşdirilə biləcəyi üçün. Şirkətin son cihazı "Jyn" adlanır və onun nüvə sintezi nüvəsi yalnız beş düym diametrdədir. Şirkət ötən payızdan bəri cihazı 25 dəfə yeniləyib.