Avropa İttifaqı sosial media nəhəngi Meta-nı birlik texnologiya qaydalarını pozmaqda ittiham edib və Facebook ilə Instagramın “asılılıq yaradan dizaynını” dəyişmədiyi təqdirdə ona ağır cəza ilə hədələyir.

2024-cü ildə başlanmış araşdırmanın ilkin nəticələrində ABŞ mərkəzli şirkətin xüsusən uşaqların qorunması ilə bağlı təcrübələri diqqətə çatdırılıb. Brüssel fevral ayında TikTok-a oxşar xəbərdarlıq etmişdi. Bu, AB-nin istifadəçiləri daha yaxşı qorumaq məqsədi ilə genişmiqyaslı səylərinin tərkib hissəsidir.

AB Meta-ya qarşı ittihamları hansı məsələlər üzrə irəli sürüb?

Avropa Komissiyası bildirir ki, Meta məşhur sosial şəbəkə platformalarında bəzi xüsusiyyətlərin yaratdığı asılılıq risklərini doğru qiymətləndirməyib.

Qurum qeyd edir ki, yüksək səviyyədə fərdiləşdirilmiş tövsiyələr, avtomatik oynatma və sonsuz skrol kimi funksiyalar istifadəçilərə davamlı yeni məzmun təqdim edir və onların proqramlarda daha uzun qalmasına səbəb olur.

Facebook və Instagram tərəfindən təqdim olunan müxtəlif video paylaşım formatları olan Reels və Stories platformaların həddindən artıq və kompulsiv istifadə edilməsinə yol açır.

Avropa Komissiyası Meta-nın bu riskləri azaltmaq üçün gördüyü tədbirləri yetərsiz sayır. Valideyn nəzarəti alətləri effektiv olmaq üçün çox vaxt, səy və texniki bilik tələb etdiyi halda, ekran vaxtı idarəsi alətləri asanlıqla rədd edilir.

Apreldə AB Meta-nı 13 yaşdan kiçik uşaqların Facebook və Instagram platformalarından istifadə etməsinin qarşısını almaqda uğursuzluqda ittiham edib. AB-də 13 yaş minimum istifadəçi yaş həddi olaraq təyin olunub.

Komissiyanın tələblərinə görə, Meta:

• Avtomatik oynatma və sonsuz skrol funksiyalarını standart olaraq ləğv etməlidir.
• Fəal ekran vaxtı fasilələri tətbiq etməlidir.
• Tövsiyə sistemini istifadəçi bağlılığını artırmağa yönələn strukturdən uzaqlaşdırmalıdır.

Avropa İttifaqının texnologiya rəhbəri Henna Virkkunen bildirib: “Avropalıların fiziki və zehni sağlamlığının qorunması sosial media platformaları üçün prioritet olmalıdır.”

AB ABŞ texnologiya nəhənglərinə nə dərəcədə nəzarət edə bilər?

Meta necə reaksiya verib?

Meta AB-nin ittihamlarını rədd edib və yeniyetmələrin qorunması üçün atdığı addımları nəzərə almadıqlarını bildirib.

Meta-nın sözçüsü Ben Walters açıqlayıb: “Araşdırma başlayandan bəri avtomatik olaraq yeniyetmələri qoruyan və valideynlərə idarəetmə imkanları verən Teen Accounts xüsusiyyətini təqdim etmişik. Bu valideynlərə gecə Instagram-a girişin bloklanması və günlük ekran vaxtının 15 dəqiqə ilə məhdudlaşdırılması imkanı yaradır.”

Walters əlavə edib ki, şirkət AB tənzimləyiciləri ilə konstruktiv dialoqu davam etdirəcək.

Meta bəyan edib: “Avropa Komissiyasının yeniyetmələrə təhlükəsiz və müsbət onlayn təcrübə təqdim etmək öhdəliyini paylaşır və onlarla konstruktiv əməkdaşlığımızı davam etdirəcəyik.”

Fransada yeniyetmələr üçün sosial media qadağası müzakirə edilir.

Növbəti addımlar nələrdir?

Meta tələblərə əməl etməsə, qlobal illik gəlirinin 6 faizi qədər cərimə ilə üzləşəcək. Şirkət ittihamlara cavab verə biləcək, son qərar yaxın aylarda veriləcək.

AB-nin texnologiya rəhbəri Henna Virkkunen Reuters-ə deyib: “Başlanğıc nöqtəmiz odur ki, bu dizayn çox asılılıq yaradır və dəyişikliklərin edilməsi vacibdir. Növbəti addım ya Meta dizaynını dəyişdirəcək, ya da uyğunsuzluq qərarı veriləcək.”

Ötən ay Meta ABŞ-ın 29 ştat prokurorlarının Facebook və Instagram platformalarının uşaqlarda asılılıq yaratdığı iddialarını rədd edə bilməyib.

Cümə günü açıqlanan nəticələrdən sonra bazar ertəsi AB sessiyasında ekspert qrupu uşaqları uyğun olmayan məzmundan qorumaq üçün tövsiyələr verəcək.

Avropa İttifaqı uşaqlar üçün sosial media qadağasını müzakirə edir. Bu, Avstraliyada ötən ilin sonunda tətbiq edilən qadağaya bənzəyir.