ABŞ-da maliyyə savadlılığı 10 ilin ən aşağı səviyyəsinə düşüb
ABŞ-da yetkinlərin maliyyə bilikləri əsas mövzularda 47 faiz səviyyəsindədır ki, bu da TIAA İnstitutunun testində 10 ilin ən aşağı göstəricisidir. Çox aşağı maliyyə savadlılığı olanların sayı artır.
Amerikalı böyüklər əsas maliyyə biliklərində yenidən ən aşağı səviyyəyə çatıb.
Xərcləmə, borc götürmə, investisiya və təqaüd mövzusunda ABŞ böyükləri TIAA İnstitutunun 2026-cı il testində yalnız 47 faiz suala düzgün cavab verib. Bu, indeksin 10 illik tarixində ən aşağı göstəricidir.
Daha da narahatedici olan odur ki, 2017-ci ildən bəri çox aşağı maliyyə savadlılığına malik amerikalıların payı 20 faizdən 25 faizə yüksəlib.
TIAA İnstitutunun rəhbəri Surya Kolluri "Bu statistik səhv deyil" deyib. Onun sözlərinə görə, bu, gündəlik maliyyə qərarlarını özünə inamla idarə etmək üçün əsas biliklərdən məhrum olan, ölçülə bilən və artan bir əhali qrupudur.
O əlavə edib ki, onlar bütün sahələrdə səhv cavablar verirlər: "Bu, yalnız bir zəif nöqtə deyil, gündəlik maliyyə qərarlarının bütün sahələrində genişlənən boşluqdur."
Maliyyə stresi və daha çox seçim yükü
Bu ilin azalan göstəricilərinə bir neçə səbəb təsir edir.
Kolluri bunun bəzi hissəsini dərhal yaranan maliyyə stressinin öyrənmə qabiliyyətini əvəz etməsi ilə izah edir.
O bildirib ki, amerikalıların üçdə biri tipik ayda gəlirlərini təmin etməkdə çətinlik çəkir, buna görə də yaşamaq rejimi üstünlük qazanır.
Bir çox böyüklər pul məsələlərini başa düşməyə çalışanda sosial mediaya azıq tutur. Kolluri deyib: "Maliyyə məzmunu cəlbedicidir, amma nadir hallarda təhsil xarakteri daşıyır."
Eyni zamanda, insanların qarşısında duran maliyyə qərarları — məsələn, Sosial Təhlükəsizliyi nə vaxt tələb etmək, 401(k) hesabı üçün investisiyaları necə seçmək və ya kreditləri necə ödəmək — daha da çətinləşir. Bu, daha çox məhsul seçimi, təqaüd üçün fərdi məsuliyyətin artması və gənc yaşda daha yüksək risklərin mövcudluğu ilə mürəkkəbləşir.
Aşağı maliyyə savadlılığının qiyməti
Tədqiqatçılar bildirir ki, çox az maliyyə savadlılığı olan böyüklər gəlirlərini təmin etməkdə dörd dəfə çox çətinlik çəkir və dörd dəfə çox ehtiyat təcili yardım fondundan məhrumdurlar.
Təqaüd mövzusunda amerikalılar xüsusilə zəif nəticə verirlər. Altı əsas sualdan təxminən ikisinə cavab verirlər. Yalnız 7 faizi təqaüd ilə bağlı beş və ya altı suala düzgün cavab verib, üçdə birindən çoxu isə yalnız bir və ya heç bir suala doğru cavab verə bilməyib.
Kolluri vurğulayıb: "Bu səhvlər yalnız pul itkisi deyil, həyatın onilliklərinə təsir edir."
Gənc böyüklər ən aşağı nəticələri göstərir
Gen Z nümayəndələrinin üçdə birindən çoxu ən aşağı bilik səviyyəsindədir. Qadınlar isə şəxsi maliyyə sahələrinin demək olar ki, bütün istiqamətlərində kişilərdən aşağı nəticə göstərir.
Kişilər düzgün cavabların orta hesabla 50 faizini verərkən, qadınlarda bu göstərici 44 faizdir. Gen Z isə yalnız 38 faiz düzgün cavab verib. Bu göstərici Gen X (49 faiz) və baby boomerlərdən (54 faiz) xeyli aşağıdır. Gen Z böyüklərinin üçdə birindən çoxu ən aşağı bilik səviyyəsinə daxildir.