Müasir avtomobillərin məlumat gizliliyi ciddi narahatlıq doğurur

Modern avtomobillər smartfon kimi işləyir və sürücülərin harada getməsi, sürətlənmə, əyləc və dönmə davranışları kimi geniş məlumatları toplayır.

The Verge yazır ki, keçən il ABŞ Federal Ticarət Komissiyası General Motors-u sürücülərin məlumatlarını onların razılığı olmadan topladığına və satdığına görə cərimələmişdi. Ford və Honda kimi digər avtomobil istehsalçıları isə istifadəçilərin məlumat toplama prosesində iştirakdan imtina imkanını çətinləşdirdiklərinə görə cərimə olunmuşdu.

Northeastern Universitetinin tədqiqatçıları və Consumer Reports təşkilatı birlikdə 21 markanın 21 avtomobilini və onlarla əlaqəli mobil tətbiqi yoxlayıb. Tədqiqatın məqsədi avtomobillərin hansı məlumatları ötürməsi, məlumatların kimə çatması və sərhədləri aşması olub.

Tədqiqatçılar Wi-Fi trafiki üzərindən gedən məlumatları izləmək üçün avtomobillərə Raspberry Pi quraşdırıblar. Həmçinin, mobil şəbəkə trafikini təhlil etmək üçün siqnalın girişini kəsən Faraday çadırı hazırlayıblar. Nəticədə, bütün avtomobillərin ən azı bir üçüncü tərəf domeninə məlumat göndərdiyi, yarısından çoxunun isə reklam, izləmə və analitika şirkətlərinə məlumat ötürdüyü ortaya çıxıb.

Xüsusilə Google-in Android Automotive OS işlədən avtomobillərin daha çox üçüncü tərəf domenləri ilə əlaqə yaratdığı bildirilir; bu, avtomobil proqram təminatının seçimindən irəli gəlir.

Mobil proqramlarda isə HondaLink, Lincoln, MyNissan, myCadillac, myChevrolet, myBuick və myGMC tətbiqləri sürücülərin unikal identifikasiya nömrəsi, telefon nömrəsi və dəqiq mövqeləri də daxil olmaqla həssas məlumatları reklam şəbəkələrinə ötürür.

Avtomobil istehsalçıları bəziləri qanuna uyğun olduqlarını bildirir, bəziləri isə yaranan zəiflikləri qəbul edib proqram yeniləmələri təqdim edir. Honda artıq Amplitude şirkətinə topladığı coğrafi məlumatları silməyi tapşırıb və HondaLink tətbiqində bu məlumat ötürülməsini dayandırıb.

Tədqiqatın rəhbəri Devid Çofnes deyib ki, alıcılar avtomobil vaxtı və tətbiqi quraşdıranda məlumatların necə toplanacağını tam anlamırlar. Onun fikrincə, şəffaflığın artırılması və açıq icazənin alınması istehlakçıların etimadını geri qazanmaq üçün vacibdir.