Kinqo Demokratik Respublikasının şərqində İturi və Şimal Kivu əyalətlərində Ebola epidemiyası davam edir. 900-dən çox şübhəli hal və 220-dən çox ölüm qeydə alınıb.

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) virusun Kinqo Demokratik Respublikasında yayılmasının davam edəcəyini bildirir. ÜST rəhbəri Tedros Adhanom Qebreyesus həftə əvvəli "Biz çox ciddi və çətin epidemiyaya qarşı mübarizə aparırıq. Vəziyyət əvvəlkindən pis olacaq" deyib.

Qlobal səhiyyə qurumu mümkün qədər tez yardım göstərmək üçün avadanlıq və tibbi mütəxəssislər göndərmək fikrindədir. Lakin ÜST-nin vəsaiti məhduddur, ABŞ təşkilatdan çıxandan sonra maliyyə dəstəyi azalıb.

ABŞ ÜST-nin ən böyük donorlarından biri olub. Maliyyə çatışmazlığı ÜST-yə Kinqo Demokratik Respublikası da daxil olmaqla bəzi proqramları azaltmaq və ya dayandırmaq məcburiyyəti yaradıb. Almaniya hazırda ÜST-nin ən böyük donorudur, lakin ianələrini azaldıb. Həmçinin, Almaniyanın İqtisadi Əməkdaşlıq və İnkişaf Nazirliyinin (BMZ) 2026-cı ilin büdcəsi azaldılıb.

Almaniyanın "Brot für die Welt" yardım təşkilatının səhiyyə siyasəti eksperti Yuliya Ştofnner deyib ki, 2026-cı ilin büdcəsində səhiyyə və iqtisadi əməkdaşlıq nazirlikləri üçün ayrılan vəsaitlər azaldılıb.

Yuliya Ştofnner ÜST-yə könüllü ianələrin də azaldığını bildirir. O deyib: "Qlobal cənubda sağlamlıq sistemləri zəiflədikcə, belə epidemiyalar uzun müddət gizli qalır, sonra ortaya çıxır."

Humanitar yardım təşkilatı CARE beynəlxalq ictimaiyyəti yardımlar və təhsilə daha çox sərmayə qoymağa çağırıb. Katolik yardım qurumu Caritas da oxşar müraciət yayıb.

Kinqo Demokratik Respublikasının şərqində yardım tələbi yüksəkdir

Almaniyanın fəlakət yardımı təşkilatı Diakonie-nin Şimal Tivu əyalətinin paytaxtı Goma şəhərində ofisini idarə edən Josue İbulungu deyir ki, onların yardıma olan tələbatın cəmi 30 faizini ödəyə bilirlər.

O bildirib: "Bütün humanitar yardım işçiləri üçün vəziyyət çox çətindir. Donorların maliyyə ixtisarları vəziyyəti zorlaşdırır. Təşkilatlar hətta Ebola peyvəndlərinin alınması üçün vəsait tapmaqda çətinlik çəkir."

Josue İbulungu qeyd edib ki, yerlərdə səhiyyə işçiləri və həkimlər ağır təzyiq altındadırlar.

Kinqo Demokratik Respublikasının şərqində hökumət qoşunları, milislər və üsyançılar illərdir hakimiyyət uğrunda mübarizə aparır. Bu gərginlik təbii resursların idarəsi, etnik qarşıdurmalar və Ruanda və Uqandanın geosiyasi maraqlarından qaynaqlanır.

BMZ bildirib ki, Kinqo Demokratik Respublikası hökumətinə 2026 və 2027-ci illər üçün təxminən 160 milyon avro yardım ayrılıb. Bu məbləğ son illərlə müqayisədə azdır, çünki BMZ büdcəsi bir neçə ildir ki, azaldılır.

BMZ-nin mətbuat katibi Benedikt Şöneck deyib ki, xəstəliklərin qarşısının alınması üçün ayrıca büdcə maddəsi yoxdur, bu iş müxtəlif proqramlar vasitəsilə aparılır. O əlavə edib: "Gələcəyə baxanda aydındır ki, qarşısının alınmasına ayrılan vəsaitlərin ixtisarı öz təsirini göstərəcək."

Yardımların artırılması zəruridir

"Brot für die Welt" Ebola epidemiyasını dayandırmaq üçün böyük maliyyə dəstəyi tələb edir. Yuliya Ştofnner deyib ki, BMZ tərəfindən verilən 500 qoruyucu geyim yetərli deyil.

O əlavə edib: "Qlobal səhiyyə səylərinə ümumi maliyyələşmənin artırılması vacibdir. Yerli vətəndaş cəmiyyəti təşkilatları gücləndirilməlidir, çünki onlar ehtiyacları və regionu yaxşı tanıyırlar. Onlar icmalara çıxışa malikdir və etimad qazanıblar. Yerli əhali epidemiyanın qarşısının alınmasında həyati rol oynayır, xüsusilə peyvənd olmadığından."

Bundibugyo tipli Ebola virusu, peyvəndi və müalicəsi olmayan virus növü Kinqo Demokratik Respublikasının şərqində sürətlə yayılır. Almaniyanın Qlobal Sağlamlıq ilə məşğul olan xristian yardım təşkilatı Alman Tibbi Missiya İnstitutunun nümayəndəsi Gizela Şnayder deyib ki, bu növ üçün peyvəndin hazırlanması ən azı doqquz ay çəkəcək. Hazırda Bundibugyo virusunun yayılmasını izləmək üçün sürətli test dəstləri və laboratoriyalar çatışmır.

Kinqo Demokratik Respublikasının şərqində Rwampara bölgəsində Ebola izolyasiya məntəqəsi yaxınlarının ölən ailə üzvünü basdırmaq istəyi səbəbindən yanıb.

Keçmiş Almaniya Səhiyyə naziri Karl Lauterbach, COVID-19 pandemiyası zamanı vəzifədə olub və pandemiya ilə mübarizə üçün inkişaf yardımlarının artırılmasını tələb edir. O deyib ki, Afrika qitəsində epidemiyaların qarşısını almaq həm humanitar zərurətdir, həm də Avropanın marağıdır.

O əlavə edib: "Səhiyyə sistemlərinin zəifləməsi Afrika ölkələrindən Avropaya miqrant axınını artıra bilər." Lauterbach Almaniyanın "Rheinische Post" qəzetinə bildirib ki, sağçı populistlərin inkişaf yardımlarını azaltmaq çağırışları yanlışdır və "əks təsir göstərə bilər."