Çin texnologiya brendləri Qərb rəqiblərini elektrik avtomobillərindən robot tozsoranlara qədər qabaqlayır

GoPro-nun fəaliyyət kamerasının simvolu olduğu dövrləri xatırlayırsınızmı?

2015-ci ildə ABŞ şirkəti təxminən 6,6 milyon cihaz sataraq bazarın 70 faizindən çoxunu tuturdu. İndi isə şirkət həyatda qalmaq uğrunda mübarizə aparır.

Əsas səbəb? Çin rəqabətidir.

GoPro-nun ən böyük rəqibləri DJI və Insta360 müvafiq olaraq 2019 və 2021-ci illərdə fəaliyyət kamerası bazarına daxil olub. Bu gün onlar qlobal ağıllı əllə tutulan kamera satışlarının 90 faizindən çoxunu təşkil edirlər.

Motosiklet sürərkən fəaliyyət kamerasından istifadə edən Aleksandr Hannemann iki il əvvəl GoPro-dan Insta360-a keçdiyini deyir.

O, DVelə bildirib ki, "keyfiyyət GoPro-dan qat-qat yaxşıdır, hətta saatda 80 kilometr sürətlə dönərkən belə."

Çinin texnologiyada artan üstünlüyü.

GoPro nümunəsi istisna deyil. 2010-cu ildən başlayaraq, bir çox Çin brendləri ağıllı televizorlardan robot tozsoranlara qədər istehlakçı texnologiyası sahəsində əvvəllər üstün olan Qərb rəqiblərini həm tutmaq, həm də ötüb keçib.

"Çin istehsalı" sadəcə ucuz, kütləvi məhsullar mənasını verən dövrlər geridə qalıb.

Kanadalı sahibkar və Çin təcrübəsi 20 ildən çox olan müəllif Kris Pereira deyir ki, Çin bugün də ucuz məhsullar istehsal edir, amma məhsullar həmçinin yüksək keyfiyyətlidir.

Pereira əlavə edir ki, bu birlik Çin təchizatçıların məhz qlobal yeni istehlak texnologiyaları məhsullarının yarıdan çox hissəsini təqdim etməsinə səbəb olub.

BYD, Xpeng və digər Çin avtomobil istehsalçıları keçən il elektrik avtomobillərinin təxminən üçdə ikisini satıb, Tesla kimi rəqibləri qabaqlayıb. Robot tozsoranlarda Çin brendləri qlobal bazarı ələ keçirib, ABŞ şirkəti iRobot rəqabətdə çətinlik çəkir.

Bəs niyə Çin şirkətləri Qərb rəqiblərindən daha yaxşı çıxış edir?

Pereira, Çin şirkətlərinin uğurunu Şençjen, Hankjou və Şanxay kimi şəhərlərdə çox güclü daxili rəqabətə; yüksək inteqrasiya olunmuş təchizat zəncirlərinə və yenilikçilik və problemlərə sürətli cavab verən iş mədəniyyətinə bağlayır.

Çinin rəqabət üstünlüyünün digər əsas səbəblərinə sənaye avtomatlaşdırmasının yüksək səviyyəsi, istehsalda süni intellektin strateji istifadəsi, tənzimləyicilərin çevik reaksiyası və nisbətən ucuz əmək daxildir. Bunlar istehsal xərclərini və yenilik dövrlərini dünya ən inkişaf etmiş iqtisadiyyatlarından daha aşağı və sürətli edir.

PhD təhsil üçün ABŞ-a köçmüş Coi Çen həm Amerika istehlakçısını, həm də Çin istehsalçısını tanıyır.

Onun startapı ABŞ-da yerləşir, lakin demək olar ki, bütün istehsal Şençjendə aparılır. Burada dünyada istehsal olunan hardware və istehlak elektronikasının böyük hissəsi hazırlanır.

Çen deyir ki, "Şençjendə təchizat zənciri xərclərin azaldılması və məhsulun sürətli hazırlanması üçün qaçılmazdır. Xüsusilə startap kimi, məhsulu tez çıxarmalısan, yoxsa bazardan çıxarılırsan."

Məxfilik və təhlükəsizlik narahatlıqları davam edir.

İstehlakçılar Çin şirkətlərinə üstünlük verir, amma bəzi tərəddüdlər qalır.

Ən son sorğu Avropalıların 90 faizindən çoxunun öz məlumatlarını Çin texnologiya şirkətlərinə etibar etmədiyini, təxminən 80 faizinin isə ABŞ şirkətlərinə inanmamasını göstərib. Almanlar ən yüksək səviyyədə şübhə bildiriblər.

Almaniyalı səyyah bloqçu Nadin DJI və Insta360 məhsullarından istifadə etsə də, evdə Asiya şirkətlərinin məhsullarını işlətmədiyini deyir.

O, evinin robot tozsoranı kimi Almaniya şirkətini seçib ki, məlumat Almanya qanunlarına uyğun qalsın. Çünki istehsalçılar kameraya birbaşa qoşula bilərlər, robot tozsoranlarda kamera və audio kiberhücum olayları olmuşdur.

Pereira deyir ki, Çindən xaricə çıxan şirkətlər "etibar üstünlüyü" qazanmaq üçün əlavə səy göstərməlidir.

O əlavə edir ki, bu etibar çatışmazlığı onların məhsul və qiymət baxımından daha rəqabətli olmalarını tələb edir. Bu məsafə BYD-nin Macarıstanda açılacaq Avropa sərnişin avtomobili zavodu kimi xarici bazarlarda mövcudluqla azaldıla bilər.

Çin şirkətləri bildirir ki, Aİ-nin məlumat qoruma qaydalarına əməl edirlər. Lakin ABŞ və Çin milli təhlükəsizlik qanunları şirkətlərdən məlumatları hökumətə verməyi tələb edə bilər. Alman rəsmiləri Avropa serverlərindən məlumatların xaricə ötürülməsinin az nəzarət altında olduğunu qeyd edirlər.

Məxfilik narahatlıqlarına əlavə olaraq, Çin istehlak texnologiyası şirkətləri sənaye casusluğu və digər risklərlə bağlı da tənqid olunur. Bu, son zamanlar elektrik avtomobilləri kimi əlaqəli qurğularla bağlıdır.

Yeni ticarət müharibəsi başlayır?

Təhlükəsizlik narahatlıqları, ticarət defisitləri və Çinin ümumi üstünlüyü səbəbindən ABŞ və bir sıra digər Qərb ölkələri Çin idxalına və şirkətlərinə tariflər, qara siyahılar və sərt tələblər tətbiq edir. İyulun sonunda Tramp administrasiyası ABŞ xaricində istehsal edilən humanoid robotların idxalını qadağan edib.

Çin robot istehsalçısı Primebot-un nümayəndəsi DVelə bildirib ki, bütün Çin istehlak texnologiyası şirkətləri bundan təsirlənir.

O deyib ki, "Bəlkə ABŞ-da yerli şirkətlə əməkdaşlıq edəcəyik. Digər variant orada zavod tikməkdir."

Avropa ölkələri və Aİ də Çin şirkətləri üzərinə əlavə tarifləri müzakirə edir.

Kris Pereira tariflərin iki tendensiyanı sürətləndirəcəyini proqnozlaşdırır: İstehsalın daha çox xaricə köçürülməsi və Çin şirkətlərinin yüksək səviyyəli Qərb brendləri ilə birbaşa rəqabətə fokuslanması.

Pereira bildirir ki, Çin rəsmiləri və şirkətləri istehsalın müəyyən dərəcədə yerli olması lazım olduğunu dərk edir. Buna ixrac problemlərinin aradan qaldırılması və yerli etibarın artırılması səbəb olur.

O əlavə edir ki, tariflər ucuz məhsullarda qiymət üstünlüyünü aradan qaldırdıqdan sonra yüksək seqmentdə qazanc qalır. Çin brendləri artıq əsasən etibarın vacib olduğu yüksək səviyyəli Qərb markaları ilə birbaşa rəqabət aparır.

Çinin robot texnologiyası inqilabı Honkonqu geridə qoyur.

Qərb şirkətləri rəqabət apara bilərmi?

Çinin üstünlüyü böyüdükcə Qərb şirkətləri rəqabətcil qalmaq yolları axtarır.

Böyük Britaniya əsaslı IT aparatı idxal-ixrac edən Kaz Mersent deyir ki, xüsusilə kiçik şirkətlər müəyyən coğrafi ixtisasa sahib olmalıdır.

O, deyir ki, "Onların həmin bölgə üçün Çinin olmayan özünəməxsus satış nöqtəsi olmalıdır. Yaxud Çin şirkəti ilə tərəfdaşlıq etməlidirlər."

Pereira üçün Avropanın həll etməli olduğu əsas məsələ tənzimləyici orqanların çevikliyidir.

O deyir ki, "Çin tənzimləyiciləri nələri edə biləcəyinizi açıq və sürətlə bildirir. Bu sürət şirkətlərin təkrarlama və xaricdə uğur qazanmasına kömək edir."

"Cavab üçün həftələrlə gözləsəniz, işi itirəcəksiniz."