Almaniyada soyuq və qaranlıq mövsümdə, pəncərənin yanında, cənuba baxan binalarda günəş işığı və istilik üstünlük təşkil edir. Lakin yayda belə iş yerləri kölgələmə və kondisioner olmadan çox isti olur. İqlim dəyişikliyi səbəbi ilə Almaniyada 40 dərəcə selsiyə qədər istilik dalğaları daha tez-tez və uzun müddət davam edir.

Effektiv soyutma Almaniyada hələ də az yayılıb. ABŞ-da kondisioner demək olar ki, standart olsa da, Almaniyada yalnız şəxsi evlərin 6%-ində mövcuddur. Ofis və inzibati binaların isə 50%-i soyutma sistemləri ilə təchiz olunub.

Allianz sığorta qrupunda iqtisadi siyasət tədqiqatçısı Katharina Utermöhl bildirib ki, şimal ölkələrində binalar soyuq qışa görə istiliyi saxlamaq üçün tikilir. O, Alman iqtisadiyyatına istiliyin təsirini araşdıran tədqiqatın müəlliflərindən biridir. Tədqiqatda məhsuldarlığın azalması və enerji xərclərinin artması ilə böyük iqtisadi itkilər ehtimal olunur. İsti artıq qısa müddətli hava hadisəsi deyil, struktur iqtisadi şokdur.

Avropalılar rekord xarakterli istiliklə necə mübarizə aparır

30 dərəcədən yuxarı temperatur insan orqanizminə ciddi təsir göstərir, xüsusilə bədən buna alışmayıbsa. Diqqət azalır, tərləmə çoxalır, ürək-damar sistemi zədələnir.

Katharina Utermöhl DW-yə deyib ki, iş həyatında bunun aydın nəticəsi var: "30 dərəcədən yuxarı temperaturda məhsuldarlıq hər dərəcə üçün 3% azalır, enerji xərcləri isə hər dərəcə üçün 1,2% artır." İnsanlar yavaş işləyir, səhvlər artır, maşınlar çoxnalır. Soyutma istifadə edilərsə, elektrik xərcləri yüksəlir və bu baha başa gəlir.

30 dərəcədən yuxarı: məhsuldarlıq azalır, xəstəlik artır

İsti ən çox açıq havada işləyənlərin sağlamlığına təsir edir — tikinti, kənd təsərrüfatı və çatdırılma sahələrində çalışanlar risk altındadır. Almaniya Federal Əmək Nazirliyinin məlumatına görə, 30 dərəcədən yuxarı temperatur olan günlərdə ümumi xəstəlik məzuniyyətləri təxminən 3,5%, uzun müddətli isti dalğalarda isə 6%-ə qədər artır və məhsuldarlıq enir.

"Allianz" tədqiqatına görə, 2026-2030-cu illərdə Almaniyanın iqtisadi itkiləri təxminən 131 milyard dollar (120 milyard avro) ola bilər. ÜDM-də 3%-dək azalma mümkündür. Azalan gəlirlər şirkətlərin investisiya həvəsini azalda və gələcəkdə məhsuldarlıqla rəqabət qabiliyyətinə mənfi təsir göstərə bilər.

Qeydiyyatdan bəri ən isti iyun

İqlim dəyişikliyi səbəbiylə Almaniyanın iqtisadi zərəri orta səviyyədədir. Fransa, İtaliya və İspaniya artıq daha ağır təsirə məruz qalıb. Şimal Avropa ölkələri isə mülayim qışların təsiri ilə istilik ehtiyacını azalda bilib.

Hazırkı istilik dalğası Almaniyada hava qeydiyyatları başladıqdan sonra iyun ayı ərzində ən uzun davam edən istilikdir.

Ümumdünya Sağlamlıq Təşkilatının (ÜST) Avropa Regional Direktoru Hans Henri Kluge Berlində bildirib: "Avropa digər qitələrdən daha sürətlə isinir və bu, insan həyatına başa gəlir." Son dörd ildə Avropada isti səbəbindən 200 mindən çox insan ölüb.

İş yerlərində temperatur nə qədər yüksək ola bilər?

Almaniyada "İş Yeri Nizamnaməsi" var. O, otaq temperaturu 26 dərəcəyə çatdıqda işəgötürənlərin istilik stressinə qarşı tədbirləri qiymətləndirməsini tələb edir. 30 dərəcədən yuxarı temperaturda içkilərin verilməsi və iş saatlarının tənzimlənməsi kimi qoruyucu tədbirlər zəruridir. 35 dərəcədən yuxarı temperaturda iş yeri uyğunsuz sayılır.

Müxalifət isə bunun kifayət olmadığını bildirir. Sol Partiya istilikdən qorunma tədbirlərinin qanunla tənzimlənməsini tələb edir. Onlar daxili məkanlarda içkilər, günəşdən qorunma, ventilyator və əlavə fasilələrin təmin olunmasını istəyir. Açıq havada işləyənlər "iqlim qısa iş vaxtı müavinəti" almağa səlahiyyətli olmalıdırlar.

Risk idarəçiliyində istilikdən qorunma

Katharina Utermöhl uzunmüddətli və qabaqlayıcı tədbirlərin vacibliyini vurğulayır: "Almaniya istiliyi yay problemi kimi yox, iqtisadi siyasətin daimi vəzifəsi kimi qəbul etməlidir." Onun sözlərinə görə, risk idarəçiliyi əsasdır və istiliklə mübarizə şirkətlərin bütün planlaşdırma sahələrinə, o cümlədən tədarük zəncirlərindən, personal idarəçiliyindən və daşınmaz əmlak qərarlarına qədər daxil edilməlidir.

Utermöhl hesab edir ki, hökumət istilikdən qorunmanı iqtisadi siyasətin mərkəzi məsələsinə çevirməlidir. Məsələn, temperatur yüksəlməsinə və istilik dalğalarına uyğun binalar üçün vergi güzəştləri tətbiq oluna bilər. Açıq rəngli fasadlar, kölgəlik tədbirləri və binaların yaşıllaşdırılması faydalı olar. Ümumilikdə şəhər planlaması yenidən gözdən keçirilməlidir.

İsti həmçinin infrastruktura təsir göstərir. Utermöhl bildirib: "38 dərəcə istidə infrastrukturların bəzi hissələri düzgün işləməyir." Hökumət daha çox sərmayə qoymalı, infrastrukturu hazırlamalıdır. Almaniya üçün bu, artıq maliyyə baxımından ağır vəzifədir.

Bu məqalə almandan tərcümə olunub.