ABŞ senatorları Ukraynanın Starlink qadağalarını araşdırmağı tələb edir

ABŞ-ın partiyalararası senatorlar qrupu Ukraynada SpaceX-in Starlink internet şəbəkəsində baş verən fasilələrlə bağlı təcili araşdırma tələb edən məktub imzalayıb.

Starlink Kiyevə dronları Rusiyanın hədəflərinə istiqamətləndirmək və öz səmasını qorumaq üçün vacib vasitədir. Ancaq çərşənbə axşamı gecə Ukrayna gözlənilməz şəkildə dronların sürətinə məhdudiyyət qoyduğunu açıqlayıb.

Senatorlar Amerika Müdafiə Nazirliyinin baş müfəttişinə göndərilən məktubda 12-14 oktyabr tarixlərində sürət məhdudiyyətləri ilə bağlı xəbərlərə "ciddi narahatlıq" ifadə edirlər.

Ağ Ev və Pentaqon məhdudiyyətlərin yaranmasında ABŞ-ın hər hansı rolunun olması barədə təklifi hələ cavablandırmayıb.

Senatorlar məktubu Senatın Xarici əlaqələr komitəsinin demokrat üzvü Jeanne Shaheen rəhbərliyində hazırlayıb. Onlar müfəttişdən məhdudiyyətlərin ABŞ müdafiə nazirliyi və ya onun podratçıları tərəfindən yaradılıb-yaradılmadığını araşdırmağı istəyirlər.

Məktubda məhdudiyyətlərin Ukraynanın Rusiya dron və raket hücumlarına qarşı müdafiə əməliyyatları aparmaq qabiliyyətini zəiflədiyi qeyd edilir.

Elon Muskun SpaceX-ə aid Starlink çərşənbə axşamı gecəsi sürət limitlərini 100 milya/saat (160 km/saat) səviyyəsində məhdudlaşdırıb. Bu, 100 milyadan sürətli silahların şəbəkə əlaqəsini itirməsi deməkdir.

Senatorlar həmçinin Ukraynadakı personalın istifadə etdiyi kəşfiyyat paylaşımı və təhlükə xəbərdarlığı imkanlarına təsir edən fasilələrdən "dərin narahatlıq" hiss etdiklərini bildirirlər.

"Xüsusilə ABŞ-ın diplomatik, hərbi və təhlükəsizlik işçilərinin Rusiya hava hücumları zamanı təyin edilmiş sığınacaqlara daxil ola bilməməsi hadisələri bizi ciddi qayğılandırır", – deyə bəyanatda bildirilir.

"Bu hadisələrin ölümcül nəticələri ola biləcəyini nəzərə alaraq dərhal araşdırma tələb olunur", – senatorlar vurğulayır.

Məktuba Respublikaçılardan Thom Tillis, Susan Collins, Lisa Murkowski və John Cornyn, demokratlardan isə Richard Durbin, Jack Reed, Richard Blumenthal və Christopher Coons imza atıb.

SpaceX-in sahibi Elon Musk ABŞ hökumətinin dron sürətlərinin azaldılması arxasında ola biləcəyini irəli sürüb.

Çərşənbə günü Musk X sosial şəbəkəsində yazıb ki, "Starshield sistemləri ABŞ hökumətinə məxsusdur və idarə olunur. Sürət və istifadə məhdudiyyətlərini ABŞ ordusu və nəhayət, prezident təyin edir".

Starlink uyduları aşağı orbitdə olan və xüsusilə uzaq ərazilərdə internet təmin edən mülki xidmət sayılır. Starshield isə hökumət və hərbi istifadə üçün nəzərdə tutulub və Starlink şəbəkəsinə əsaslanır. Hər ikisi Muskun SpaceX şirkətinə məxsusdur.

Ukrayna prezidenti Zelenski ABŞ-ı Kiyevə təzyiq göstərmək üçün kəşfiyyat paylaşımını dayandırmaqda ittiham edib.

Cənnəbə günündən Ukrayna Rusiya enerji obyektlərinə hücumları davam etdirəcəyini bildirib. Bu, ABŞ prezidenti Donald Tramplan bazar günü elan olunan "enerji atəşkəsi"ndən sonra baş verib.

Zelenski deyib ki, üç gün hücumları məhdudlaşdırıb və Moskvanın da buna əməl etməsi halında "enerji atəşkəsinə" razılıq verəcək. Ancaq o, Rusiya tərəfinin sazişi elan edildikdən sonra saatlarla heçə saydığını bildirib.

Kreml razılaşmanı təsdiqləməyib və Rusiya bildirib ki, Kiyev də çərşənbə günü neft emalı zavodlarını hədəfə alıb – Ukrayna bu iddianı rədd edir.

Zelenski Trampla Rusiya arasında ötən həftə ABŞ və dünya bazarına 300 min ton dizel çıxarılması haqda razılaşmanı tənqid edib. O, bunu ABŞ-ın Rusiyanın müharibəsinə sərmayə qoyması kimi qiymətləndirir.

Bu saziş Trampın orta müddətli seçkilərdən əvvəl ABŞ-da yanacaq qiymətlərini azaltmaq üçün son səyi olub. Bu, İran müharibəsinin yanacaq qiymətlərini çox yüksəltməsindən sonra baş verib.