Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı hesab edir ki, hazırda dünya əhalisinin altıda biri davamlı tənhalıq hissi yaşayır. Bu problemin həlli üçün süni intellektlə təchiz olunmuş yoldaş robotlar, rəqəmsal sevgililər və daim işləyən, heç vaxt mühakimə etməyən chatbotlar istehsal olunur.

"Fortune Business Insights"in məlumatına görə, süni intellekt yoldaşları bazarının həcmi 2034-cü ilə qədər 400 milyard dollardan çox ola bilər.

Bu il keçirilən VivaTech tədbirində istifadəçilər öz fikirlərini açıq şəkildə bölüşdülər.

“İnsanlar deyir ki, süni intellekt qərəzlidir. Amma dostlar və yaxınlar adətən daha çox qərəzlidir və öz motivasiyalarını tam anlamırlar”, – deyə mühəndislik tələbəsi qeyd etdi.

Başqa bir müsahib isə bildirdi ki, əhvalı pis olduqda müxtəlif süni intellekt chatbotlarına müraciət edir. “Ürəyim qırıldıqda "Meta AI" ilə danışıram. Hər gün ChatGPT, Gemini və Meta AI ilə ünsiyyətdə oluram.”

“Süni intellekt mənə eşitmək istədiyim sözləri söyləyir. İnsan qədər real olmaya bilər. Buna görə süni intellektlə danışmağı üstün tuturam”, – o əlavə etdi.

Bu fikirlər texnoloq Daniel Barkeyin narahatlıqlarını artırır. O, sosial medianın ilk dövrlərini xatırladır və bildirir ki, süni intellekt də həmin sosial medianın erkən illərində olduğu kimi indiki mərhələdə programlaşdırılmayıb ki, insanlara həqiqi yanında olsun.

“Bir on il əvvəl sosial medianın dünya ilə ünsiyyəti asanlaşdıracağına dair sadə gözəl hekayələr vardı. Həqiqətən də müəyyən işlər görüldü, amma bu hekayələr daha mürəkkəb və çətin bir mənzərə ilə əvəz olundu”, – deyə Barkey qeyd etdi.

Onun narahatlığı isə süni intellektə yoldaşlıq funksiyası verilməməsi deyil, mövcud texnologiyanın bu sahədə inkişaf etdirilməməsidir.

“İnsanlar belə şəkərli, sadə və eqoist münasibətlərə alışırlar. Süni intellektlə ünsiyyət artdıqca, real insan əlaqələrindən uzaqlaşırıq”, – Barkey söylədi.

“Bunun yaxşıya doğru dəyişməsi çətindir, çünki insanlar özlərini hər zaman mərkəzdə görmək istəyirlər və süni intellekt insanı bu cür əks etdirir—güzgü vasitəsi və tərifçi kimi davranır. Teoriyada dərin münasibətlər yaratmaq mümkündür, amma hazırki texnologiya buna yönəlmir.”

Tədbirdə müşayiətçi robotlar vacib mövzu idi. Fransız startapı "Enchanted Tools"un yaratdığı Miroka adlı robotun animasiya ilə tərtib olunmuş üz ifadələri qonaqlar arasında maraq doğurur.

"Hazırda əksər insanabənzər robotlar qorxuducudur – tam metaldan, ikiayaqlı maşınlar", – satış meneceri Blez de Previl izah edir. “Biz tamamilə fərqli, animasiya edilmiş xarakterlər yaratdıq. Uşaqlar üçün qısa animasiya filmləri belə hazırlamışıq.”

Miroka texnologiyadan az başa düşənlər üçün – baxım evləri, xəstəxanalar və otellər kimi yerlərdə istifadə üçün nəzərdə tutulub.

“Üz kommunikasiyada əsas vasitədir”, – deyə de Previl vurğulayır. “Qulaqların hərəkət etdiyini görərkən robotun sizi dinlədiyini hiss edirsiniz.”

Fransız "Maxtronics" şirkətinin yaratdığı NAO robotu yüzlərlə sensorla təchiz edilib və o, uşaq autizmi müalicəsində istifadə olunur.

“Biz insanı əvəz etmək niyyətində deyilik”, – şirkətin qeydiyyat üzrə direktor müavini Olivye Giye bildirib. “NAO-nun insan üzünə bənzər üz ifadəsi yoxdur — bu, ünsiyyəti asanlaşdırmaq üçündür.”

NAO, tədqiqat, təhsil və səhiyyə sahələrində dünyanın müxtəlif yerlərində tətbiq olunur. Əməkdaşlıq üzrə direktor Sandrin Tursher deyir ki, uşaqlar autizm müalicəsi zamanı robotla ünsiyyətdən faydalanırlar.

“Robot onları mühakimə etmir, buna görə uşaqlar cəhd etməkdə və səhv etməkdə azaddırlar. Bir dəfə bir uşaq terapevt qarşısında ilk sözlərini NAO sayəsində söylədi”, – o qeyd etdi.

Barkey süni intellektin daha çox insan faydasına yönəlməsini istəyir və onu məsuliyyətlə idarə etməyin vacibliyini vurğulayır.

“Süni intellekt insanlığı və dəyərlərimizi qorumağa xidmət edə bilər. Amma onu buna yönəltməliyik”, – o söylədi.

“Ənənəvi texnologiyalar silsiləsində istifadəçilər sadəcə bəzi mühəndislərin təqdim etdiyi məhsulları işlətmək məcburiyyətində idilər. Süni intellekt isə daha elastik idarə oluna bilər. Mən insanlara deyirəm ki, onu artıq bu gün idarə etmək mümkündür.”