Amazon, Walmart və Target kimi pərakəndə satışçılar çatdırılma sürətini artırdıqca rəqabət də yüksəlir. Artıq sürətli göndərişlər böyük tələb görür, amma istehlakçıların ödəməyə hazır olduqları məbləğ azalır.

AlixPartners-in yaxınlarda dərc etdiyi 2026-cı il Evə Çatdırılma Sorğusuna görə, istehlakçılar pulsuz çatdırma təklif edilən sifarişlərin iki-üç gün ərzində çatmasını gözləyir.

ABŞ-dan 1000 nəfər istehlakçının iştirakı ilə aparılan sorğuda, onlayn sifarişin gəlməsini gözləmə müddətinin maksimum orta göstəricisi 2,6 gündür. Bu, əvvəlki beş ilin ortalaması olan 3,5 gündən təxminən bir gün azdır.

2021-2025-ci illər aralığında istehlakçı münasibəti sabit qalmışdı, çünki elektron ticarət satıcıları çatdırılma imkanlarını gücləndirmişdi. Sorğuda iki il üçün maksimum orta göstərici 3,4, digər üç il üçün isə 3,5 gün göstərilib.

AlixPartners vurğulayıb ki, 2026-cı ildəki kəskin azalmanın səbəbi yalnız səbirsizliyin artması deyil, həm də çatdırılmanın mümkünlüyü ilə bağlı yanaşmanın dəyişməsidir. Nəticələr daha sürətli xidmətə geniş marağı, gecikmələrə qarşı dözümlülüyün azalmasını və gündəlik kateqoriyalarda üç gündən az çatdırılmanın normala çevrilməsini göstərir.

AlixPartners-in loqistika və nəqliyyat üzrə qlobal həmsədri, tərəfdaş və icraçı direktoru Mark İampieri deyib: “Bu gün istehlakçıların sürət və pulsuz çatdırmağa dair gözləntiləri əvvəllər yalnız Amazon Prime üzvlərinə aid idi. İndi isə hər pərakəndə satış kateqoriyası üçün minimum standartdır. Evə çatdırılmanı sadəcə xərclər xətti kimi minimal saxlamağa çalışan pərakəndəçilər sədaqəti itirir və bəlkə də geri qaytara bilməyəcək.”

Pərakəndə satışçılar sürətli göndərişə daha çox sərmayə ayırdıqca, istehlakçılar isə pis təcrübə səbəbindən ayrılmağa hazır olduqları üçün vəziyyət mürəkkəbləşir.

İcraçılar arasında 64 faizi evə çatdırmanın hələ mənfəətli olmadığını, 83 faizi isə paket başına xərclərin ildə artdığını bildirir. Buna baxmayaraq, məhsul gecikmələrinə qarşı müştəri dözümsüzlüyünü gözardı edə bilmirlər. AlixPartners yazır ki, vaxt gözləntiləri ödənmədikdə tələbətin 20 faizdən çoxu risk altına düşür.

Sorğuda alıcıların 61 faizi gecikmiş çatdırılmanın eyni pərakəndəçidən yenidən almaq istəyini azaldığını, 27 faizi isə tamamilə alışdan imtina edəcəyini göstərib. İki dəfə səhv çatdırılma olarsa, “boykot” edənlərin sayı 52 faizə qalxır.

AlixPartners-in pərakəndə satış üzrə tərəfdaşı Kris Konsidayn deyib: “Moda və geyimdə son mərhələ son təəssüratdır. Paket gec, zədələnmiş və ya xəbərdarlıq edilmədən çatdırılanda marka zərər görür, kuryer yox. Xüsusi və lüks pərakəndə müştərilərimiz kuryer seçimi və çatdırılma kommunikasiyasını əməliyyatdan sonra məsələ deyil, brend qərarı kimi qiymətləndirir.”

Pərakəndə satışçılar son mərhələ çatdırılma imkanlarını diverifikasiya etmək üçün Roadie, Veho, DoorDash, Uber və OnTrac kimi üçüncü tərəflərlə əməkdaşlıq edir.

Şirkətlərin 55 faizi FedEx, UPS və USPS-dən başqa son mərhələ kuryerlərindən istifadə etdiyini bildirir.

Alternativ kuryerlər pərakəndə satışçılar üçün getdikcə daha önəmli olur, 32 faiz dörd və ya daha çox son mərhələ kuryerindən yararlandığını qeyd edib. Sorğuda iştirak edən 100 icraçıdan təxminən 33 faizi son mərhələ həcmini “böyük üçlükdən” uzaqlaşdırır.

Kris Konsidayn əlavə edib: “Kuryer çeşidliliyi əvvəllər xərc məsələsi idi, indi isə dayanıqlılıq və brend siyasətidir. Üstünlük qazanan pərakəndə satışçılar real vaxtda xidmət pozuntularını əvəzləşdirən çoxsaylı kuryer şəbəkələri yaradır. Premium müştərilər üçün qutudakı kuryer nişanı məhsulun bir hissəsidir.”

AlixPartners sorğusunu $100 milyon və daha çox gəlir əldə edən nəqliyyat, loqistika və təchizat zənciri icraçıları üçün keçirib.

Süni intellekt (AI) evə çatdırılmada həm istehlakçı, həm də icraçı sorğularında yüksək investisiya prioriteti kimi çıxış edir.

İcraçılar gələcək iki-üç ildə süni intellektin əsas diqqət yetirəcəyi istiqamətlər kimi daha etibarlı və dəqiq çatdırılma vaxtı (68 faiz), real vaxt marşrut optimallaşdırması (56 faiz) və uğursuz çatdırılmanın azaldılmasını (49 faiz) göstərir.

Bu tələblər istehlakçıların istəkləri ilə üst-üstə düşür. Alınan nəticələrə görə, müştərilərin 90 faizi sifarişin gecikəcəyi barədə vaxtında və yenilənmiş çatdırılma vaxtının bildirilməsini vacib sayır.