Banqladeş kimi daimi istidən əziyyət çəkən ölkədə sadə və ucuz soyutma vasitəsi olan pərvanələr ən geniş yayılmış soyutma üsuludur.

Banqladeş sənaye inkişaf və mühəndislik şirkətinin (BIDEC) qurucusu Kazi Məhəmməd İbrahim bildirir ki, ölkədə bir fabrikdə 1,000-ə qədər olan köhnə tavan ventilyatorları çox səmərəsizdir. Bu isə enerjinin çox sərf edilməsinə və daha çox istilik yaranmasına səbəb olur ki, güc çatışmazlığı ilə bağlı problemlərin genişlənməsi fonunda bu, getdikcə daha böyük çətinlik yaradır.

"Banqladeşdə təxminən 1 milyon belə tavan ventilyatoru işləyir," – deyən İbrahim əlavə edir: "Bu köhnə ventilyatorları dəyişdirib yeni almaq çox böyük kapital tələb edir. Lakin bunu etmək lazım deyil."

BIDEC-in patentləşdirilmiş həlli – ventilyatorları təzədən yığmaqdır. Enerjini çox sərf edən bu ventilyatorların yüksək səmərəli fırçasız DC mühərrik sistemlərinə yenidən qurulması Banqladeş geyim sənayesində 217 min 440 meqavat-saat elektrik enerjisinə qənaət, 271 min 452 ton karbon dioksid ekvivalent emissiyasının qarşısını almaq və illik enerji xərclərini 17 milyon dollardan artıq azaltmaq imkanları yaradır. Bütün bunlar kənar tullantıların və böyük təbii resursların istifadəsinə ehtiyac olmadan həyata keçiriləcək.

Yeni ventilyatorların qiyməti 50 dollar, yığılmışların isə 30 dollar civarında olduğu üçün güzəştsiz investisiyanın ödənilməsi 2,4 il, daxili gəlir dərəcəsi isə 300 faiz təşkil edir.

Banqladeş Geyim İstehsalçıları və İxracaqıları Assosiasiyası keçən həftə BIDEC ilə əməkdaşlıq memorandumu imzalayaraq üzv fabriklərdə texnologiyanın tətbiqini təşviq etmək üçün xüsusi qiymət, texniki dəstək, təlim və beşillik zəmanət verib.

Hazırda 42-dən çox fabrikdə müxtəlif ventilyator növlərinin sınaqları 47-65 faiz arası səmərəlilik artımı göstərib, ticarət qrupunun yaydığı mətbuat açıqlamasında fabrikin enerji optimallaşdırması və karbon azaldılması səyləri çərçivəsində bu həllin praktik olması vurğulanıb.

"Enerji səmərəliliyi artıq yalnız ekoloji məsələ deyil, fabriklərimizin işgüzarlıq və rəqabət qabiliyyəti məsələsidir," – deyə BGMEA direktoru Şah Rayid Çoudhuri qeyd edib. "50 faizdən yuxarı səmərəliliklə və 1,5-2 il arası ödəniş müddəti olan yerli texnologiya olduqca aktual həllə çevrilir."

Banqladeşdə qaz çatışmazlığı istehsalçıların işini çətinləşdirdiyi halda bu texnologiyanın ən çox faydasını işçilər görəcək. "Ənənəvi tavan ventilyatorları yayda 55-60 dərəcə Selsi istilik yaradır, lakin fırçasız DC mühərrikin tətbiqi nəticəsində bu temperatur 35-40 dərəcəyə düşür," – İbrahim deyir. "Bu, tikiş sexində ventilyatorların yaratdığı istilik yükünün əhəmiyyətli dərəcədə azalması deməkdir."

"Mikro-dayanıqlılıq" adlandırdığı bu həllin yerli olması ümidvericidir. "Fabriklərdə nəzərə alınmayan kiçik və davamlı seçimlərlə uzunmüddətli milyonsuz dollarlar qənaət etmək olar," – deyir İbrahim. "Kiçik görünə bilər, amma bütün ölkə bunu tətbiq edəndə toplu iqtisadi fayda böyük olur."