Ağ Ev Starshield sisteminin Ukraynada işini məhdudlaşdırma fərmanı verib

Ukraynanın döyüş meydanında əlaqə və dronların idarəsi üçün istifadə etdiyi Starshield peyk sisteminin işini məhdudlaşdırma fərmanı birbaşa Ağ Evdən gəlib.

Məlumat mənbəyi Reuters agentliyi, iki amerikalı və bir qərb yüksəkvəzifəli rəsminə istinad edib.

Adları açıqlanmayan mənbələr bildiriblər ki, Pentaqon rəhbərliyi Ağ Evdən Ukrayna ordusunun istifadə etdiyi Starshield sisteminin işini yavaşıtmaq göstərişi alıb.

Onlar qərarı kim verib və göstərişin icrasına kim cavabdehlik daşıyır, açıqlamayıblar.

Ukraynanın həyati önəmli əlaqə sisteminin işinin müvəqqəti məhdudlaşdırılması qərarı ABŞ prezidenti Donald Tramp Vladimir Zelenskiyə Rusiya neft emalı zavodlarına hücumları dayandırmaq tələbini irəli sürdükdən sonra verilib.

Amerikalı yüksəkvəzifəli rəsm Starshield sistemi üzrə məhdudlaşdırma fərmanı barədə Trampın iştirakını təkzib edib.

"Prezident heç vaxt belə tələb qoymayıb", – deyə o, bildirib.

Buna baxmayaraq Ağ Ev administrasiyanın digər rəsmilərindən belə bir tələb gəlib-gəlməməsi sualını cavablandırmayıb.

Starshield sisteminin qəfil məhdudlaşdırılmasından sonra çərşənbə axşamı və çərşənbə günü Ukrayna yüksəkvəzifəli rəsmləri Ağ Evə, Dövlət Departamentinə və Pentaqona zəng ediblər. Ukraynalı rəsmilər Vaşinqtondan belə cavab alıblar ki, bu qərar Ağ Evdəndir.

Ukrayna rəsmiləri və hərbçiləri bildirirlər ki, bu məhdudiyyətlər Rusiya ordusuna qarşı hücum və işğal altındakı ərazilərdə logistika əməliyyatlarını ciddi çətinləşdirib. Həmçinin "Şahəd" tipli Rusiya pilotsuz aparatlarına qarşı dron partlayıcılarının istifadəsini azaldıb.

Starshield sistemi SpaceX şirkəti tərəfindən Starlink peyk şəbəkəsinin bazasında xüsusi hökumət və milli təhlükəsizlik strukturları, xüsusilə də Pentaqon üçün yaradılıb.

Şirkətin baş direktoru İlon Mask sosial şəbəkə X-də bildirib ki, Starshield sistemi ABŞ hökumətinə məxsusdur və onun tərəfindən idarə olunur. Buna görə də onun sürət və istifadə məhdudiyyətləri Pentaqon və ya prezident Tramp tərəfindən müəyyən edilir.

Hadisədən öncə baş verənlər:

2026-cı ilin 13 oktyabr gecəsi Ukrayna ordusu gözlənilmədən Starlink və Starshield peyk terminallarının sürətinin məhdudlaşdırıldığını aşkar edib. Sistem pilotsuz aparatın sürəti 160 km/s-dən, bəzi hallarda isə 80 km/s-dən yuxarı olduqda işləməyi dayandırıb. Bu Rusiya dronlarının tutulmasını demək olar ki, mümkünsüz edib.

Prezident Vladimir Zelenski məhdudiyyətləri səhv adlandıraraq insan itkilərinə və dağıntılara səbəb olacağını açıqlayıb.

Əvvəl amerikan nəşri Axios mənbələrə istinadən bildirib ki, Tramp administrasiyası hadisə ilə əlaqəsi yoxdur. Vaşinqton məsuliyyəti SpaceX-ə yükləməyə çalışıb və bildirib ki, Ağ Ev şirkətin fəaliyyətinə nəzarət etmir.

15 oktyabrda prezident Zelenski Ukraynadakı Starlink işinin məhdudlaşdırılmasının texniki problemlə bağlı olmadığını təkzib edib.