İrlandiya BMT-nin xarici sülhməramlılara veto imkanını ləğv etdi

İrlandiyalı qanunvericilər çərşənbə axşamı BMT-nin razılığı olmadan xaricdə İrlandiya hərbi sülhməramlılarının göndərilməsinin qarşısını alan mübahisəli qanunu qəbul edib.

İrlandiyanın aşağı palatası Dail parlamenti qanunu 79-71 səslə təsdiqləyib. Müxalifət bu qərarın ölkənin uzunmüddətli hərbi neytrallığına təhlükə yaratdığını bildirib.

İrlandiya NATO-ya üzv deyil, lakin 8 mindən çox şəxsi olan kiçik müdafiə qüvvəsi ənənəvi olaraq beynəlxalq sülhməramlı əməliyyatlarda iştirak edir.

Hal-hazırda İrlandiya müdafiə qüvvələrindən 12 nəfərdən çoxu xaricə göndərilməzdən əvvəl "üçqat kilid" adlanan üç addım atılmalıdır.

Birinci və ikinci addım hökumət və parlamentin razılığıdır, üçüncü addım isə ləğv ediləcək BMT-nin təsdiqidir.

Hökumət hesab edir ki, İrlandiya problemlərə BMT Təhlükəsizlik Şurasının icazəsini gözləmədən cavab verə bilməlidir.

Onlar Şura üzvlərinin — Çin, Fransa, Rusiya, Böyük Britaniya və ABŞ-ın effektiv veto hüququndan narahatdır.

"BMT Təhlükəsizlik Şurası artıq işlək deyil; o, iflic olub," — baş nazir Mihael Martin çərşənbə günü parlamentdə bildirib.

Martin deyib ki, bu dəyişiklik İrlandiyanın sülhməramlı ənənəsini qorumaq üçündür, neytrallığını zəiflətmək yox.

"Biz sülhməramlığı çox yaxşı yerinə yetiririk, bu işdə xüsusilə yaxşıyıq… Sadəcə bunu davam etdirmək istəyirik," — o bildirib.

Təklif olunan qanuna görə, parlament razılığı olmadan göndərilə biləcək əsgər sayı 12-dən 50-yə yüksələcək.

Amma müxalifət partiyaları üçqat kilidi İrlandiyanın hərbi neytrallığının əsaslarından biri hesab edir.

"Sinn Fein" lideri Meri Lu Makdonald hökuməti ciddi qoruyucu mexanizmləri aradan qaldırmaqda və NATO ilə hərbi yaxınlaşmaya yol açmaqda ittiham edib.

"Üçqat kilidin ləğvi İrlandiyanın Aİ-nin hərbi strukturlarına, təhlükəli ittifaqlara və NATO ilə daha da yaxınlaşmasına qapı açır," — o söyləyib.

Makdonald dəyişiklərə referendum keçirilməsini tələb edib. O, ictimai razılıq olmadan irəliləməyin "dərin xəyanət" olacağını xəbərdarlıq edib.