Hindistanlı fəal hərəkat özünü "Cockroach Janta Party (CJP)" adlandırır. May ayında etirazlarla ölkə miqyasında tanındı. Hərəkat çox rəqabətli qəbul imtahanları ilə bağlı qalmaqallara diqqət çəkərək həftələrlə etirazlar keçirib.

Tələbə rəhbərliyi altında olan bu kampaniya hökumət üzərində siyasi təzyiq yaratdı. Nəticədə Təhsil naziri Dhar Mendra Pradhan ötən ay istefa verdi.

İndi isə CJP Hindistanın dövlət məktəblərini hədəf seçib. Könüllülər sinifləri ziyarət edir, şəraiti sənədləşdirir və problemlərə görə məsuliyyət tələb edir.

Avqustun 15-də, Hindistanın Müstəqillik Günü başlanan kampaniya valideynlərdən, şagirdlərdən və könüllülərdən məktəbləri yoxlamağı xahiş edir. Onlar tualetlər, içməli su, elektrik, mebel və məktəb binaları kimi əsas şəraitləri qeyd edir. CJP bildirir ki, tapıntılar səlahiyyətlilər üzərində təkmilləşdirmələr üçün təzyiq yaratmaq üçün istifadə olunacaq.

İlk mərhələdə məqsəd iki ay ərzində 100 kənd dövlət məktəbinin auditini keçirməkdir. Eyni zamanda məktəblərini yaxşılaşdıran kənd rəhbərlərinə təşəkkür bəyan edib.

Küçə etirazlarına əsaslanan ilk kampaniyadan fərqli olaraq, məktəb auditləri davamlı yerli fəallıq tələb edir. Könüllülər yerli səviyyədə fasiləsiz işləməli, vəziyyəti sənədləşdirməli və səlahiyyətlilər, valideynlər, icmalarla əlaqə saxlamalıdırlar.

Təşkilat Hindistan administrasiyasının müxtəlif səviyyələri ilə işləyir. Dövlət məktəblərinə məsuliyyət ştat hökumətləri, yerli idarələr və seçilmiş kənd orqanları arasında bölünüb. CJP buna görə ölkədə müxtəlif qayda və siyasi maraqlara qarşı mübarizə aparır.

Təhsil Nazirliyinin məlumatına görə, Hindistanda bir milyondan çox dövlət məktəbi var. Onlar ölkədəki məktəblərin təxminən 70%-ni təşkil edir, amma 247 milyon şagirdin yarısından azına xidmət göstərir.

CJP: "Biz qorxmuruq"

Bu geniş sahə CJP-yə kampaniyası üçün böyük imkan yaradır. Lakin yeni çağırışlar da meydana çıxıb.

Səlahiyyətlilər CJP-nin yoxlamaları üçün qayda və yerlərlə bağlı, habelə uşaqların iştirakı zamanı qorunma tədbirləri barədə suallar qaldırır.

Hökumətlərin reaksiyası ştatlara görə fərqlənir. Bəzi yerlərdə öz yoxlamalarını aparıblar, bəziləri girişləri məhdudlaşdırıb, hətta CJP könüllülərinə qarşı polis tədbiri görüb.

Maharashtra və Rajasthan ştatlarında məktəb ziyarətlərinin icazəsiz aparılmasına etiraz var.

Bir hadisədə məktəb səlahiyyətlilərinin şikayəti nəticəsində polis CJP üzvlərinə qarşı tədbir görüb. Onlar audit aparmaq üçün əraziyə daxil olublar.

Rajasthan ştatında dövlət məktəblərinə kənar şəxslərin girişinə, çəkilişə, müsahibələrə və sənədləşdirməyə məhdudiyyət qoyulub. Könüllülər bildiriblər ki, məktəb yoxlayarkən hücuma məruz qalıblar.

CJP-nin sözçüsü Aşutosh Ranka deyib: "Biz qorxmuruq. Biz hökumətdən hesabat tələb edirik."

Səlahiyyətlilər məktəbin açıq məkan olmadığını bildirir

Uttar Pradesh ştatında baş nazir Yogi Adityanath məktəb şəraitinin yerində yoxlanmasını tapşırıb. Polisə isə məktəb və kolleclərlə bağlı yanlış video görüntülərə görə iş açmağı göstəriş verib.

CJP onlayn senzura iddiaları irəli sürür

CJP belə tədbirlərin ictimai nəzarəti zəiflədiyini deyir. Səlahiyyətlilər bildirir ki, məktəblər uşaqların iştirakı zamanı icazəsiz yoxlamalar üçün açıq məkan deyil.

"We, The People" kampaniyasının icraçı nümayəndəsi Vinita Gursahani Singh bildirib ki, məhdudiyyətlər qanunla müəyyən edilib.

O qeyd edib: "Məlumat almaq hüququ qanununa əsasən hər bir vətəndaş məktəbləri yoxlaya bilər, amma müraciət etmək lazımdır. Bu məntiqlidir, çünki şagirdlər və tədris prosesi nəzərə alınmalıdır."

Singh əlavə edib: "İctimai nəzarətin hamısı qanunidir. Bizim işimiz nəzarət etməkdir. Ancaq bu prosedurlar əsasında və bərabər prinsiiplə aparılmalıdır. Bir vətəndaşa tətbiq olunan hər şey hamıya da tətbiq edilməlidir."

Fəallar yoxlayıcı kimi fəaliyyət göstərə bilərmi?

CJP bildirir ki, dövlət məktəbləri dövlət tərəfindən maliyyələşdirilən müəssisələrdir və vətəndaşlar onların necə işlədiyini soruşmaq hüququna malikdir.

Könüllülər standart audit formaları ilə vəziyyəti qeyd edir və CJP-ə göndərir. Təşkilat isə məlumatı yerli idarələrə təzyiq üçün istifadə edir.

Tənqidçilər isə vətəndaş fəalların yoxlayıcılıq rolu ala bilməyəcəyindən narahatdır. Könüllülərin təhlükəsizlik və infrastruktur problemlərini qiymətləndirmək üçün kifayət qədər bilikləri olmadığını və sosial mediada yayılan iddiaların təsdiqlənməsinin çətinliyini qeyd edirlər.

Təhsil üzrə təmsilçi Mohandas Pai CJP-nin dövlət məktəblərinə diqqətini dəstəkləyir, lakin metodlarından narazıdır.

Pai deyib: "Gənclərin məktəb təhsili ilə maraqlanmasını bəyənirəm. Sistem pozulub və islahatlara ehtiyac var."

O, böyük qrupların məktəblərə daxil olub direktorlar və şagirdləri sorğulamasına qarşı çıxdığını bildirib.

"Yalnız özünüzü haqlı sayaraq məktəbə daxil ola bilməzsiniz," deyən Pai vurğulayıb: "Uşaqlar təhlükəsiz və sağlam mühitdə olmalıdır."

Pai əlavə edib ki, CJP kiçik qruplarla ərizə əsasında daxil olmalı, sistemli məlumat toplayıb müntəzəm hesabatlar hazırlamalı və sübutlardan hökumətlərə təzyiq üçün istifadə etməlidir.

CJP sözçüsü Saurav Das ənənəvi kanallara əsaslanmağın mənalı dəyişiklik gətirmədiyini bildirib. O, Pai-yə X platformasında cavab verərək növbəti məktəb ziyarətinə qoşulmağı, könüllülərə düzgün yanaşmanı göstərməyi təklif edib.

Hindistanın ibtidai təhsili tələbələrin yoxsulluqdan çıxmasına yardım edir

Şagird məxfiliyi məsələləri

Audit kampaniyası məktəblərə daxil olan, sinifdə çəkiliş aparan və ya şagirdləri sorğulayan könüllülərlə bağlı məxfilik, razılıq və təhsil prosesinin pozulması barədə suallar yaradıb.

Lakin Rajasthan İnsan Hüquqları İttifaqının prezidenti Kavita Srivastava kənar şəxslərin məktəblərə girişi və orada foto-video çəkilişinə qoyulan məhdudiyyətlərə qarşıdır.

Srivastava DW-yə deyib: "Fəallar dövlət məktəblərinin vəziyyətini sənədləşdirmək və məsuliyyət tələb etmək üçün ziyarət edir. Uşaqların məxfiliyi qorunmalıdır, amma bu, dövlət məktəblərinin qanuni ictimai nəzarətinə mane olmamalıdır."

CJP-nin yeni rolu

Fəal Amrita Conri deyib ki, CJP-nin ilk kampaniyası Hindistanın imtahan sistemində uzunmüddətli hesabat boşluğunu doldurub və milyonlarla gəncin vaxt və pul itkisinə səbəb olan problemi diqqətə çatdırıb.

O bildirib: "Hesabat tələb etmək geniş rezonans doğurdu, çünki hökumətdən real cavab gəlmədi."

Conri məktəb audit kampaniyasını dəstəkləyir və ictimai nəzarətin vacib olduğunu vurğulayır.

O, əlavə edib: "İctimai audit vətəndaşların məlumat alma haqqının ayrılmaz hissəsidir və hesabatlılığın təminatı üçün fürsətdir. CJP kampaniyanın effektivliyi üçün könüllüləri təlimatlandırmalı, problemləri sənədləşdirməli və səlahiyyətlilərlə əlaqəni davam etdirməlidir."