Bosniya Serblərinin keçmiş generali Ratko Mladic 1992-1995-ci illər ərzində Bosniya və Herseqovinada ağır müharibə dönəmində soyqırım, müharibə cinayətləri və insanlıq əleyhinə cinayətlərə görə ömürlük həbsdə idi, vəfat edib.

Mladic Bosniya "qətliamçısı" kimi tanınırdı, 84 yaşında dünyasını dəyişib. Bu barədə Serbiya dövlətinin RTS televiziyası və Bosniya Serb rəsmi televiziyası məlumat yayıb. Ölümü BMT rəsmisi Reuters agentliyinə təsdiqləyib.

Hesabatlarda qeyd olunub ki, Mladic Niderlandın Haaqa şəhərində BMT-nin həbsxana xəstəxanasında vəfat edib.

Onun ailəsindən biri müxbirlərə bildirib ki, Mladicin oğlu Darko Mladic Haaqa istiqamətində yola çıxıb.

1995-ci ildə Mladic BMT tərəfindən “təhlükəsiz zona” elan edilmiş Bosniyada azı 8 min bosniyalı oğlan və kişinin kütləvi qətlinə rəhbərlik edib. Bu, İkinci Dünya müharibəsindən sonra Avropada ən dəhşətli vəhşilik sayılır.

2017-ci ildə məhkəmə onu "insanlıq tarixində ən amansız cinayətlərdən biri" kimi qiymətləndirilən əməllərə görə ömürlük həbsə məhkum edib. Mladic son illərini həbsdə keçirib.

BMT-nin keçmiş İnsan Hüquqları rəhbəri Zeid Ra’ad al-Hussein onun məhkumluğundan sonra Mladici "şərin təsviri" adlandırıb.

Keçmiş kommunist zabitdən millətçi müharibə rəhbərinə çevrilən Mladic münaqişənin ən məşhur fiqurlarından idi. Bu münaqişədə 100 mindən çox insan həlak olmuş, iki milyondan çox şəxsin evi darmadağın edilmişdi.

O, qoşunlarına bosniyalıların "beyinlərini yandırmaq" əmrini verib və özünü “Serb tanrısı” kimi təqdim edib.

1992-ci ildə Bosniya müharibəsi başlayanda Mladic Bosniya Serb qüvvələrinin komandiri olub və ölkənin böyük hissəsini nəzarətə götürərək serb mini-dövləti qurmağa çalışıb.

Mladicin rəhbərlik etdiyi serblər paytaxt Sarayevonu, başqa şəhər və kəndləri mühasirəyə alıb, saxlanılan bosniyalılar və düşmən əsgərləri üçün düşərgələr yaradıb, sistematik olaraq məhbusları öldürüb.

Srebrenitsa

Bu qətliam, soyqırım kimi tanınır və ən azı üç il davam edən müharibənin sonunda baş verib. Mladic millətçi serb ordusunun topları, tankları, minaatanları və ağır pulemyotları ilə Sarayevonu gündəlik atəşə tutub və 10 min şəxsin ölümünə səbəb olub.

Srebrenitsadan qətlə yetirilənlər 1995-ci ilin iyulunda dörd gün ərzində kütləvi məzarlara basdırılıb, bəziləri isə qətllərə dair sübutu gizlətmək məqsədilə uzaq dağlıq ərazilərə köçürülüb.

BMT-nin keçmiş Yuqoslaviya üzrə Beynəlxalq Cinayət Tribunalı müəyyən edib ki, məqsəd “etnik təmizləmə”, yəni Bosniyanın torpaqlarını Böyük Serbiya qurmaq üçün bosniyalılar, xorvatlar və digər qeyri-serbləri zorla sürgün etmək olub.

Tribunal Mladicin, mərhum Serbiya Prezidenti Slobodan Miloşeviç və Bosniya Serb siyasi rəhbəri Radovan Karadziçinin cinayətkar planı həyata keçirmək üçün birgə cinayət fəaliyyəti iştirakçıları olduğunu müəyyən edib.

Mladic müdafiədə qala-qala, 2014-cü ildə ICTY məhkəməsində "Bu məhkəməni tanımıram" demişdi.

2017-ci ildə ömürlük həbsə məhkum edildikdə isə "Bunların hamısı yalandır, hamınız yalançısınız!" deyə qışqırmışdı.