ABŞ-nin müttəfiqləri "Starlink" peyk şəbəkəsindən asılılığı azaltmaq niyyətindədirlər

Yeniliklərdən dərhal xəbərdar olun!

ABŞ-nin müttəfiqləri, xüsusən Avropa ölkələri, tək bir özəl operator tərəfindən idarə olunan texnologiyaya etibar etməklə bağlı narahatlıqlar fonunda "SpaceX"in "Starlink" peyk şəbəkəsinə alternativlər yaratmaq səylərini gücləndirirlər.

"Report"un "The Wall Street Journal"a istinadən məlumatına görə, səylərin gücləndirilməsi Ukrayna ordusuna "Starlink" peyk rabitəsindən istifadəsinə qoyulan məhdudiyyətlərdən irəli gəlib. Vəziyyət, giriş tək bir şirkətin qərarlarından asılı olduqda kritik rabitənin nə qədər həssas ola biləcəyini göstərdi.

Hazırda yaxın gələcəkdə "Starlink"ə alternativ yoxdur. Şirkət aşağı Yer orbitində 11 000-dən çox peykə malikdir, Avropa operatoru "OneWeb" isə təxminən 650 peyk idarə edir və bu rəqəmi 2030-cu ilə qədər təxminən 1 300-ə çatdırmağı planlaşdırır. Bundan əlavə, "OneWeb"in avadanlığı daha böyük, daha ağırdır və daha çox enerji sərf edir ki, bu da cəbhə xəttində istifadəni çətinləşdirir.

Ukrayna və Finlandiya "Iceye" fin şirkəti və telekommunikasiya avadanlığı istehsalçısı "Nokia"nın iştirak etdiyi peyk rabitə layihəsi üzrə əməkdaşlıq barədə razılığa gəliblər. Bu sistemin ilk peyklərinin 2028-ci ildə buraxılması planlaşdırılır.

Kanada da həmçinin "Telesat" şirkətinin 288 peykdən ibarət bir qrup yerləşdirməyi nəzərdə tutan "Lightspeed" layihəsini inkişaf etdirir. Şəbəkənin tam əməliyyatının 2028-ci ildə başlaması gözlənilir. Avropa İttifaqı da öz növbəsində təxminən 17,5 milyard dollara başa gələn və 348 peykdən ibarət sistemi nəzərdə tutan IRIS² layihəsini həyata keçirir. İlk buraxılışlar 2029-cu ilə planlaşdırılır.

Avropa ölkələri də müdafiə kosmik texnologiyalarına xərcləri artırırlar. Almaniya 2030-cu ilə qədər bu məqsədlər üçün təxminən 40 milyard dollar ayırmaq niyyətindədir, Fransa isə müdafiə kosmik büdcəsini təxminən 11 milyard dollara çatdırmağı planlaşdırır.

Lakin müstəqil infrastrukturun inkişafı yerli daşıyıcı raketlərin və buraxılış meydançalarının çatışmazlığı, eləcə də bürokratik gecikmələr və maliyyələşdirmə ilə bağlı fikir ayrılıqları səbəbindən çətinləşir. Bir çox peyk layihəsi hələ də "SpaceX" raket buraxılışlarından asılıdır.

Mütəxəssislər hesab edirlər ki, tək sistem yaxın illərdə "Starlink"i əvəz edə bilməyəcək. Hərbi rabitənin davamlılığını təmin etmək üçün maneələrə və kiberhücumlara qarşı dura bilən bir neçə texnologiyanın birləşməsi tələb olunacaq.