Azərbaycanın çoxvektorlu diplomatiyası - İlham Əliyevin yeni mesajları - ŞƏRH

Yeniliklərdən dərhal xəbərdar olun!

Prezident İlham Əliyev Yeni Azərbaycan Partiyasının (YAP) VIII Qurultayında Azərbaycanın qarşıdakı dövrdə siyasi, iqtisadi, təhlükəsizlik və s. məsələlərlə bağlı xarici siyasət istiqamətlərində əsas prioritetlərini ortaya qoydu.

Prezidentin çıxışında Azərbaycanın bundan sonrakı diplomatik kursunun əsas prinsipləri bir daha aydın şəkildə ortaya qoyuldu. Bəyan edildi ki, Azərbaycanın xarici siyasətinin əsasını bundan sonra da müstəqillik, milli maraqların qorunması, dövlət suverenliyi, çoxşaxəli beynəlxalq əlaqələr və heç bir siyasi düşərgədən asılı olmamaq təşkil edəcək.

Dövlət başçısı xüsusilə vurğuladı ki, Azərbaycan xarici siyasətini elə qurmalıdır ki, heç kim ölkənin daxili işlərinə müdaxilə edə bilməsin. Bu yanaşma Azərbaycanın beynəlxalq münasibətlər sistemində öz milli maraqlarına əsaslanan müstəqil aktor kimi mövqeyini qorumaq niyyətini nümayiş etdirir.

Prezident bildirib ki, xarici siyasətlə bağlı addımlarımız dünyada böyük təqdirlə qarşılanır və nüfuzumuz artır:

"Biz bir çox yeni formatlara qoşuluruq. Bu gün Azərbaycan qədər çoxşaxəli beynəlxalq əlaqələr quran və bir çox ölkələrlə, deyə bilərəm ki, bütün qütblərlə təmasda olan, öz maraqlarını müdafiə edən ikinci ölkə çətin tapılsın, bəlkə də var. Amma hər halda bu, bir nadir təcrübədir. Təkcə son ayın hadisələrini xatırlatmaq kifayətdir ki, hər kəs görsün, bir-birinə, deməli, düşmənçilik edən ölkələrin yüksəkvəzifəli nümayəndələri beynəlxalq tədbirlər çərçivəsində Azərbaycanda görüşürlər".

Və Azərbaycanın da seçilməsi təsadüfi deyil. İlham Əliyevin də qeyd etdiyi kimi, bunun səbəbi Azərbaycana olan inamdır: "Çünki bilirlər ki, Azərbaycan etibarlı tərəfdaşdır. İkincisi, indi bir çox ölkələr müxtəlif düşərgələrə üzv olublar, yaxud da ki, olmaq istəyirlər".

Azərbaycanın müstəqillik tarixinin müxtəlif mərhələləri göstərib ki, dövlətin siyasi, iqtisadi və hərbi baxımdan güclü olması onun xarici siyasətdə manevr imkanlarını genişləndirir. Və xarici siyasətimizin ən mühüm xüsusiyyətlərindən biri müxtəlif güc mərkəzləri ilə paralel şəkildə münasibətlər qurmasıdır. Azərbaycan çoxsaylı ölkələrlə, o cümlədən dünyanın müxtəlif qütbləri ilə əlaqələr saxlayır və öz maraqlarını müdafiə edir. Bu siyasətin mahiyyəti ondan ibarətdir ki, Azərbaycan beynəlxalq münasibətlərdə yalnız bir güc mərkəzinə bağlanmır. Əksinə, müxtəlif dövlətlərlə qarşılıqlı maraqlara əsaslanan münasibətlər qurur. Bu isə ölkəyə mürəkkəb və sürətlə dəyişən beynəlxalq şəraitdə daha geniş diplomatik manevr imkanları verir.

Azərbaycanın yürütdüyü xarici siyasət kursunun mahiyyəti nədir? Bu siyasət heç bir düşərgəyə qoşulmamaqdan ibarətdir və Prezidentin də ifadə etdiyi kimi bundan sonra da belə olacaq. Və bu yanaşma ölkənin xarici siyasətində strateji müstəqilliyin qorunmasının əsas göstəricilərindən biri kimi təqdim olunur. Xarici siyasət modelini bir cümlə ilə ifadə etmək mümkündür: dost və tərəfdaşların sayını artırmaq, lakin milli maraqlar hesabına heç bir asılılıq yaratmamaq.

Azərbaycan geniş geosiyasi proseslərin iştirakçısıdır

Prezidentin çıxışında Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunun artması ilə bağlı səsləndirdiyi fikirlərə gəldikdə, bu, ölkənin son illərdə əldə etdiyi diplomatik nəticələrin miqyasını göstərir. Azərbaycanın beynəlxalq təşkilatlarda fəallığının artması, müxtəlif siyasi və iqtisadi platformalarda iştirakının genişlənməsi ölkənin yalnız Cənubi Qafqaz çərçivəsində deyil, daha geniş Avrasiya məkanında mühüm tərəfdaş kimi qəbul edilməsinə şərait yaradıb.

Dövlət başçısı Azərbaycanın Mərkəzi Asiya Məşvərət Görüşlərinə tamhüquqlu üzv kimi qəbul edilməsini də xüsusi hadisə kimi qeyd edib. Azərbaycanın coğrafi baxımdan Mərkəzi Asiyada yerləşməməsinə baxmayaraq, region dövlətləri ilə siyasi, iqtisadi, nəqliyyat və enerji əlaqələrinin inkişafı onun həmin platformaya inteqrasiyasına zəmin yaradıb. Bu fakt Azərbaycanın xarici siyasətində coğrafi sərhədlərin imkanlarından daha geniş yararlanma ənənəsinin formalaşdığını göstərir. Bakı həm Qərb, həm Şərq, həm Şimal, həm də Cənub istiqamətlərində əlaqələrini inkişaf etdirərək özünü müxtəlif regionları birləşdirən mühüm tərəfdaş kimi təqdim edir.

Çin və ABŞ ilə strateji tərəfdaşlıq

"Deyə bilərəm ki, son müddət ərzində iki tarixi hadisə baş vermişdir. Çin və Amerika ilə strateji tərəfdaşlıq münasibətləri qurduq. Çinlə hərtərəfli strateji tərəfdaşlıq bəyannaməsi imzalanmışdır, Amerika Birləşmiş Ştatları ilə Strateji Xartiya imzalanmışdır. Bunlar dünyanın iki supergücüdür, üçüncüsü yoxdur. Bax, bu iki supergüclə Azərbaycan strateji tərəfdaşdır. Yəni bizim əhalimiz, ərazimiz o qədər də böyük deyil. Nədir bu? Bax, bizə olan inam, bizə olan münasibət, bizim sözümüzə olan inam".

Prezident bununla da, Çinlə hərtərəfli strateji tərəfdaşlıq haqqında bəyannamənin, ABŞ ilə isə Strateji Xartiyanın imzalanmasını Azərbaycanın xarici siyasətində mühüm hadisələr kimi qiymətləndirib. Bu iki ölkənin dünya siyasətindəki çəkisi nəzərə alınarsa, Azərbaycanın hər iki istiqamətdə strateji tərəfdaşlıq münasibətləri qurması Bakının xarici siyasətinin balanslaşdırılmış xarakterini göstərir.

Çin dünyanın əsas iqtisadi və geosiyasi güclərindən biri, ABŞ isə qlobal siyasi, iqtisadi və təhlükəsizlik sistemində aparıcı dövlətlərdən biri olaraq qalır. Bu iki fərqli güc mərkəzi ilə eyni vaxtda strateji münasibətlərin inkişaf etdirilməsi Azərbaycanın heç bir qütbün qarşısında digər tərəfi seçmək məcburiyyətində olmadığını nümayiş etdirir. Burada əsas məsələ tərəf seçmək deyil, Azərbaycanın milli maraqlarına uyğun tərəfdaşlıq imkanlarından istifadə etməkdir.

İslam dünyasında Azərbaycanın artan rolu

Azərbaycanın xarici siyasətinin mühüm istiqamətlərindən biri də İslam dünyası ilə əlaqələrin inkişaf etdirilməsidir. Prezident İlham Əliyev Azərbaycanın D-8 təşkilatına üzv qəbul edilməsini mühüm hadisə kimi qeyd edib. Və bəyan edib ki, 30 il ərzində ora bir dənə də olsun yeni üzv qəbul edilməyib və tək Azərbaycan bu şərəfli məsələyə nail oldu, artıq D-8-in üzvüyük: