İsrailin Nuseirat əməliyyatından iki il sonra faciə davam edir
2024-cü ilin mayında Nuseirat qaçqın düşərgəsinə qayıdan ailə münaqişə zamanı ciddi itkilərlə üzləşib. Hücumdan sonra həyatlarını itirənlər və yaralananlar ailədə dərin izlər qoyub.
2024-cü ilin mayında, yeddi aylıq köçkünlük və çadırlardan, digər insanların evlərinə köçməkdən sonra, Mərkəzi Qəzzadakı Nuseirat qaçqın düşərgəsinə geri döndük. Yanvarda hücumda evimiz yaşanmaz hala düşmüşdü, buna görə də "sarı xətt" adlanan istiqamətə baxan mənzili icarəyə götürmüşdük.
Ailə üzvlərimiz yeddi nəfər idi: valideynlərim, iki bacım – 23 yaşlı Eman və 20 yaşlı Yasmin, doqquz yaşlı qardaşım Abdullah, yataq xəstəsi nənəm və mən.
Əslində sabitlik tapacağımızı düşünürdük.
Lakin qorxunc hadisələrlə üzləşdik.
2024-cü il iyunun 8-də səhər atam pəncərədən baxarkən üfüqdə toz buludunu gördü. O, bizi xəbərdar etdi. Diqqətlə baxdıq və hərbi texnikanın ərazidə hərəkət etdiyini gördük.
Bəzi qonşular getdi, biz isə qaldıq. Hərəkətin hələ uzaqda olduğuna inanırdıq.
Sonra hər şey bir anlıq dəyişdi.
Bir mərmi mənzilimizin bir hissəsini dağıtdı. Partlayış zamanı mən dəhlizdə idim. Binanın üstündə dron uçurdu, sanki həyatda heç kəs qalmaması üçün yoxlayırdı.
Partlayışın təzyiqi nəfəs almağı çətinləşdirirdi. Səslər demək olar yoxa çıxdı, guya suyun altında idik.
Uzaqdan atamın səsinə qulaq asırdım, cavab verməyə çalışanda isə səsim sönürdü.
Daha sonra qardaşım Eman qan içində məni sürünərək gəldi. Yaraları o qədər ağır idi ki, əvvəl onu tanımadım.
Kiçik bacım Yasmin də vəziyyəti pis idi. Döş nahiyəsinə üç parça mərmi dəyib, nəfəs almaqda çətinlik çəkirdi.
Anamın üzünə ciddi zədə dəymişdi. Partlayış onun yanağını yararaq açıq yaraya səbəb olmuşdu.
Evdən sürünərək çıxıb atamın yanına çatdıq. Kiçik qardaşım Abdullah da orada idi. Onun ciddi xəsarəti yox idi. Atam mərmini üzərinə alaraq onu qorumuşdu. Atamın hər iki ayağı güclü ağrıda idi.
Yataq xəstəsi nənəm hələ evdə idi. Atam təhlükəyə baxmayaraq, onun vəziyyətini yoxlamaq üçün yenidən evə girdi.
Şükür ki, nənəm sağ idi, ancaq mərmidən xəsarət almışdı. Onu atam çətinliklə daşıyaraq evdən çıxardı. Aşağı mərtəbəyə sürünərək çıxdıq.
Davam edən atəş səsləri altında olduqca ağır vəziyyətdə küçəyə çıxdıq.
Təcili yardım çağırsaq da, uzun müddət cavab verən olmadı. Sonda zəngə cavab verdilər, lakin "Tank küçənin sonunda dayanıb, əgər hərəkət etsək, təcili yardım hədəfə alınacaq"– deyə bildirdilər.
Bu sözlər bizə mərmidən də ağır gəldi.
Kömək gəlmirdi, çıxış yolu yox idi.
Yarım dağılan binanın girişində üç saatdan çox qan içində və nəfəs almaqda çətinlik çəkərək gözlədik. Bacılarım və anam davamlı huşunu itirirdi.
Bacım Eman qan damcısı üzərində uzanıb, qardaşım Abdullah titrək səsdə "La ilahə illallah… Allah böyükdür… şəhadə gətir" – deyirdi.
Digər bacım Yasmin qırıqlanmış səsilə, döşündəki yaralarla çətin nəfəs alaraq məni çağırırdı: "Lina... kömək et... nəfəs ala bilmirəm..."
Nəhayət, təcili yardım gəldi. Bizi qəlpə qalıqları ilə dolu küçələrdə apardı.
Al-Aqsa Şəhidlər Xəstəxanasında daha böyük dəhşət gördük.
Qapılar açıldıqda yüzlərlə insan gördük: gərgin onlar, qorxulu gözlər, ailəsini axtaranlar və yas saxlayanlar.
İçəri qan dolu idi, insanlar onu silməyə çalışırdı, lakin boş idi.
Dəhşət çox böyük idi: yaralı insanlar, əzaları olmayan və bədən qışqırıqları qarışıq vəziyyət.
Mən qardaşımı diqqətdən yayındırmaq istəyirdim, ancaq hər yer qan içindəydi.
Bir tibb bacısı yanıma gəlib mənə yara olduğunu gözümə çarpdırdı və "Qorxma" dedi, "Burada qal" dedi.
Mən çıplaq ayaq dayandım, heç nə demədən hamını izləyirdim. Ağlamırdım, şokda idim, zehnim reallıqdan kənarlaşmışdı, amma hələ də izləyirdi.
O vəziyyətdə, qan və qışqırıq içində, ilk dəfə birinin burada baş verənləri "məhbusları azad etmək üçün hərbi əməliyyat" kimi təsvir etdiyini eşitdim.
Beş gün xəstəxanada qaldıq. Beş gün yata bilmədim. Gözlərimi yumduqca ölüm səhnələri gözümün qabağında canlanırdı: tanklar, toz və partlayış.
Çıxarıldıqdan sonra başqa sığınacaq olmadığı üçün yenidən mənzilə döndük. Lakin travma baxımından orada qalmaq mümkün olmadı və nəticədə yenidən çadırda yaşamağa keçdik.
Bu gün ailəmin həyatında o günün təsirləri hələ də görünür. Bacım Emanın əlində həssas sinirlərin yanında qəlpə qalıqları qalıb və onu çıxarmaq mümkün deyil, çünki bu əlin hərəkətinə daimi zərər verə bilər. Ağrılar isə davam edir.
Yasmin döşündə qəlpələrlə yaşayır, bu isə uzun müddət nəfəs almaqda çətinlik yaradıb. Anamın üzündə açıq yara aydın görünür. Nənəm yaşa və zəif immunitetə bağlı ağrılarla yanaşı, arxasında qəlpə yaraları ilə yaşayır.
Mənzilin iki otağı tamamilə dağılıb, əşyalarımız, paltar və mebellər qəlpə zərbələri ilə yaralıdır. Pəncərələrə və açıq yerlərə qarşı qorxumuz yaranıb. Hər pəncərə mənə mərminin partladığı anı xatırladır və qorxu davam edir.
Sağaldıqdan sonra gördüm ki, ailəmizi darmadağın edən hücumu "uğurlu xilasedici əməliyyat" kimi adlandırırlar. Hesabatlarda silahlanmış şəxslərin mülki geyimdə yardım maşınları ilə, digərlərinin isə satıcı qiyafəsində gizləndiyi bildirilirdi. Həmin vaxt, bir neçə tank Salah əl-Din küçəsinə hücum edib, əsas yollar ağır atəş altında qalmışdı, hərəkətlər helikopter və dronların nəzarəti altında idi.
Bu "xilasetmə əməliyyatı" nəticəsində azı 274 adam həlak olub, təxminən 700 nəfər yaralanıb. Sağlamlıq rəsmiləri belə məlumat verib. Buna baxmayaraq, bəzi media orqanları bu əməliyyatı "cəsarətli" və "İsrailin açıq uğuru" kimi təqdim edib. Xərc və insan həyatlarının dağıntısına diqqət yetirilməyib.
Nuseiratın cəhənnəmə çevrildiyi xəbərlərdə ancaq qısa bənd kimi keçib.
İki il sonra təkrar kabuslarla oyanıram: mərmilər, tanklar, güclü səslər və qan dənizləri. Hər təkrar atəş səsi məni eyni boğulma və təhlükə hissinə aparır və sual yaranır: Bu dəfə sağ qalacağammı?
Heç kim məsuliyyətə cəlb edilmir.
Həqiqi araşdırma aparılmayıb.
İki il sonra faciə fərqli şəkillərdə də davam edir. Gündəlik pozuntular baş verir, lakin heç bir ciddi məsuliyyət görülmür və real atəşkəs də yoxdur.
Qəzzada təhlükəsiz yer yoxdur. Göy üzündə daimi müşahidə dronları fəaliyyət göstərir, davamlı artilleriya atəşi altında qalırıq və "sarı xətt" genişlənir, təhlükəli zonalar artır, insanların hərəkət azadlığı məhdudlaşır.
Kömək və tibbi ləvazimatlara çıxış çox məhduddur. Əsas malların qiyməti əlçatmaz səviyyəyə qalxıb.
İllərlə davam edən böhran bütün həyatımızı boşaldıb.
Sivil əhali daim təhlükə altındadır. Gənclər, analar və uşaqlar xəbərdarlıq edilmədən öldürülür. Küçədə gedərkən bir neçə gəncin hədəfə alındığını görürəm.
Mən möcüzəvi şəkildə sağ qalıramsa da, bu nə qədər davam edəcək?
Al Jazeera
Two years after Israel’s Nuseirat ‘rescue’ success, we are still bleeding
Orijinal məqaləyə keç


