“Silinmiş...” Cavid Fəxrəddinin şeiri

Huda Fəxrəddin: “Mən həyatım boyu atam Cavidin və şeir oxuyuram.”

“Silinmiş...”

Yazıçı: Cavid Fəxrəddin Tərcüməçi: Huda Fəxrəddin

Silinmiş, kəndlərimiz, meydanlar və göylər. Heç nə qalmayıb, yalnız tüstü və sərbəst dolaşan odlar. Evlar, bağlar, sahələr, hamısı yoxa çıxıb. Yaz boğulub. Heç kim yox idi vida demək üçün. Kəndlilər hər tərəfə səpələnib, uzaq şəhərləri qaranlıq çaşqınlıqla boğur. Silinmiş, kəndlərimiz, sona çatmayan müharibənin qurbanı. O, onlara əvvəl də gəlmişdi, tekrar-təkrar. Məhviyyət, amma məğlub yox, biz onları bir neçə dəfə qaytarmışıq. Yaz, sularını boğacaq bir anlıq, amma sonra yenidən partlayacaq. İndi müharibə hökm sürür. Heç nə qalmayıb, yalnız tüstü və odlar sərbəst dolaşır, hətta qəbrlərimizi işğal edir. Göy parçalanıb, parçalar küçələrə dolub. Yollar, dağıntının üstə dağıntı, qırılıb. Hər üfüq, bizi salamlayan, indi solur, uğursuz bir xəyaldır. Silinmiş, kəndlərimiz, meydanlar və göylər, və qanımız, səpələnmiş xalq. Yaz öz sularında boğulub. Heç kim yox idi vida demək üçün. Xatirə dağılmaqda. Təpələr qənimətlər kimi vadiləri qucaqlayır bizdən qalan, keçmiş və indiki. Bəlkə külümüz bir gün səhərə oyanar. Bəlkə vətənimiz geri dönər. Bəlkə dönər. Bəlkə biz dönərik. Bəlkə... bir gün.

Tərcüməçi qeydi: “Silinmiş evlər” ilə başlanan məşhur Labid b. Rəbia muallaqasından başlanır bu şeir. Muallaqa zamandan asılılıqdan azad olan şeirdir. Ərəb ənənəsində yeddi şeir, bəzən on, bu cür şeirlər kimi qəbul edilir. Bu şeirlər həm də yaddaşda asılı qalır və zamanı nəzarət altına alır. Labiddən əvvəl və sonra bir çox şairlər dağıntılar üzərinə dayanaraq şeir yazıblar. İsrail son 78 ildə fələstin və livan xalqına qarşı genosid hərəkətini son dövrdə daha da artıraq, dağıntılarla üz-üzə qoymuşdur. Biz də evlərimizi, kimliyimizi yas üçün dağıntılara dönürük əldə olunan musiqi və sözlə. Bu sözlər ruhumuzu dayanıqlı etməklə yanaşı, dağıntılardan qurtulmağın və ifadənin mümkünlüyünü göstərir. Labid evləri zamanın zülmündən silmişdirsə, Fələstin və Livan evləri məqsədli genosid siyasəti ilə silməkdə, dağıdılmaqda və təhqir edilməkdədir. 78 il öncə inanılmaz bir zəmanədə baxanlar indi hər tərəfdə dağıntı ilə qarşılaşır. Cavid Fəxrəddin Livanın cənubundan olan şairdir. O, gündəlik həyat, zamanın verdiyi çətinlik və dağıntılar içərisində öz yaradıcılığını quran, kəndi, onun ilk məktəbi, oxuduğu məkan kimi tanıyır. Şair bu yerin dil və yaradıcılıq mənbəyi olduğunu düşünür.